قرآن، كتاب اخلاق - سبحانى‌نيا، محمد تقي - الصفحة ٤٤ - ٦ توكل

امام صادق (ع) در ادامه فرمود: «آنان تعهد دادند در زندگى از احدى تقاضا نكنند، تا آن جا كه اگر يكى از آنان در سفر بود و سواره حركت مى‌كرد و تازيانه‌اش به زمين مى‌افتاد، خوش نداشت به كسى بگويد تازيانه را به من بده، بلكه خودش پياده مى‌شد و تازيانه‌اش را برمى‌داشت؛ يا اگر يكى از آنان در كنار سفره دستش به آب نمى‌رسيد، به كسى نمى‌گفت آب را به من بده، بلكه خودش برمى‌خاست و ظرف آب را برمى‌داشت».[١]

در اين حديث نيز پيامبر (ص) شرط ضمانت بهشت را عدم درخواست از غير مى‌داند. تحقق اين امر مستلزم توجه به توانمندى‌هاى خداداد خويش و توكّل بر خدا و استعانت از او به جاى استعانت از بندگان خداست.

نتيجه آن كه انسان با عزّت نفس بالا، عقل خويش را در حد كمال به كار مى‌گيرد، در كسب علم و دانش مى‌كوشد و با رعايت تقوا و پرهيزكارى و توكّل به خداى متعال، از تمام توان خود براى اهداف خويش بهره مى‌جويد و نيز خفّت و خوارىِ ناشى از اظهار نياز به هم‌نوعان را نمى‌پذيرد.

[١]. الكافى، ج ٤، ص ٢١، ح ٥.