قرآن، كتاب اخلاق - سبحانىنيا، محمد تقي - الصفحة ٢٥٩ - پرسش و پاسخ
هنگام توانمندى بر انتقام، و پاسخ بدى را به خوبى دادن، از وسيعترين ابواب تربيت الهى است.[١]
دوم آن كه خداوند مىخواهد به واسطه بخششِ فردى كه به او ستم شده، رحمت خود را بر او نازل كند و او را به پاداشى بس بزرگ برساند؛ پاداشى كه ذات مقدسش آن را عهدهدار شده و در چند آيه به آن تصريح كرده است.[٢] علامه طباطبايى در تفسير آيه يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْواجِكُمْ وَ أَوْلادِكُمْ عَدُوًّا لَكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ وَ إِنْ تَعْفُوا وَ تَصْفَحُوا وَ تَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ[٣] مىنويسد:
[ممكن است] معنايش اين باشد كه اگر شما مؤمنان، از خطا و دشمنى زنان و فرزندان خود چشمپوشى كنيد، خداى تعالى هم با شما به مغفرت و رحمت خود معامله مىكند. در اين صورت، اين جمله، وعده زيبايى است كه خداوند در مقابل رفتار نيكشان به آنها داده است.[٤]
البته شبيه اين وعده را در سوره نور نيز تصريح كرده و فرموده است: «بايد ببخشند و چشم بپوشند؛ آيا دوست نداريد خدا شما را بيامرزد؟!».[٥]
[١]. الفرقان فى تفسير القرآن بالقرآن، ج ٧، ص ٤١٦:« ذو هذه من أوسع أبواب التربية الربانية أن يواجه السوء بحسن على قدرة: ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ عَداوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ».
[٢]. شورا: ٤٠: فَمَنْ عَفا وَ أَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ.
[٣]. تغابن: ١٤:« اى اهل ايمان! بعضى از همسران و فرزندان شما دشمن شما هستند. از آنها دورى كنيد و اگر گذشت كنيد و چشم بپوشيد و ببخشيد، خدا بخشنده و مهربان است».
[٤]. ر. ك: ترجمه تفسير الميزان، ج ١٩، ص ٥١٦.
[٥]. نور: ٢٢: وَ لْيَعْفُوا وَ لْيَصْفَحُوا أَ لا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ.