قرآن، كتاب اخلاق - سبحانى‌نيا، محمد تقي - الصفحة ٥٥ - ٤ باور به توانمندى و قدرت خدا

براى تفهيم اين معنا، متعدد و متنوع است. گاهى علاوه بر بيان آگاهى خدا به تمام نهان و آشكار جهان، بازگشت تمام امور را به او يادآور مى‌شود و مى‌گويد:

وَ لِلَّهِ غَيْبُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُ الْأَمْرُ كُلُّهُ فَاعْبُدْهُ وَ تَوَكَّلْ عَلَيْهِ وَ ما رَبُّكَ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ.[١]

سرّ نهان آسمان‌ها و زمين از آن خداست و همه امور به او باز مى‌گردد؛ او را بپرست و بر او توكّل كن كه پروردگار از كردار شما غافل نيست.

همچنين گاهى تصريح مى‌كند كه خداوند براى جلب خير و مصلحت بنده خويش، توانمند است و وكالت بنده خود را با حكمت كامل خويش به بهترين وجه ممكن به سرانجام مى‌رساند. ازاين‌رو منافع حقيقى را مى‌رساند و زيان‌هاى واقعى را دور مى‌كند. لذا مى‌فرمايد: «هر كس به خدا توكّل كند، بداند كه خدا در انجام وكالت بنده خويش، توانمند و حكيم است».[٢] سرانجام، گاهى كفايت توكّل بر خدا را خاطر نشان مى‌كند و بى‌نيازى انسان‌ها از همه مخلوقات را پس از توكّل بر خدا، يادآور مى‌شود و مى‌فرمايد: «هر كس بر خدا توكّل كند، خدا او را بس است؛ زيرا خداوند به خواست خويش مى‌رسد و براى هر چيزى اندازه‌اى قرار داده است».[٣]

گفتيم كه وكالت خدا براى بنده اين است كه بنده به چيز ديگرى نياز نخواهد داشت و وكالت خدا براى او كافى است؛ اما اين باور تنها در

[١]. هود: ١٢٣.

[٢]. انفال: ٤٩: وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ.

[٣]. طلاق: ٣.