قرآن، كتاب اخلاق - سبحانى‌نيا، محمد تقي - الصفحة ١٨١ - ١ آگاهى از كرامت نفس انسان

مرحله سوم تكريم، آموزش اسماء به اوست. آموزشى كه پس از آن، فرشتگان را به هماوردى با او مى‌طلبد و چون ناتوانى آنان آشكار مى‌شود در بيان دليل جايگاه رفيع انسان مى‌فرمايد: «آيا به شما نگفتم كه من غيب آسمان‌ها و زمين را مى‌دانم».[١]

تكريم و بزرگداشت گران‌سنگ بعدى كه پيامد بسيار بزرگى به دنبال دارد، دستور سجده به انسان بود. اين دستور را مى‌توان اوج تكريم و احترام انسان از سوى پروردگار دانست. البته ديگر پيامد سنگين و بزرگ آفرينش انسان، تمرّد ابليس و رانده شدنش از درگاه خدا پس از هزاران سال عبادت به درگاه او بود. نشانه اين پيامد سنگين، آن است كه خداوند در قرآن كريم بارها از اين حادثه خبر داده است.[٢]

مرحله ديگرى از تكريم، تصريح خداوند به تكريم انسان است؛ آن‌گاه كه فرمود: «و به راستى ما فرزندان آدم را گرامى داشتيم، و آنان را در خشكى و دريا، به مركب‌ها و كشتى‌ها برنشانديم، و از پاكيزه‌ها به آنان روزى داديم، و آنان را بر بسيارى از آن چه آفريده‌ايم، برترى شايسته بخشيديم».[٣]

و بالاخره مرحله پايانى تكريم، مكلّف ساختن او و واگذار كردن مسئوليت به اوست؛ مسئوليتى كه هيچ يك از مخلوقات خدا تاب و توان پذيرفتن آن را نداشت: «به راستى ما امانت خود را بر آسمان‌ها و زمين و كوه‌ها عرضه داشتيم، آن‌گه آنان از به عهده گرفتن آن سرباز زدند و از آن‌

[١]. بقره: ٣٣.

[٢] بقره: ٣٤؛ اعراف: ١١؛ اسرا: ٦١؛ كهف: ٥٠؛ طه: ١٦١.

[٣]. اسرا: ٧٠: وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى‌ كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلًا.