قرآن، كتاب اخلاق - سبحانى‌نيا، محمد تقي - الصفحة ١٩٢ - ٢ فروتنى در پيشگاه والدين

در باره خشوع در پيشگاه خدا سؤال شد. آن حضرت فرمود: «فروتنى در نماز آن است كه بنده با تمام دلش به پروردگار خود رو كند».[١]

٢. فروتنى در پيشگاه والدين‌

وَ قَضى‌ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُما أَوْ كِلاهُما فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ وَ لا تَنْهَرْهُما وَ قُلْ لَهُما قَوْلًا كَرِيماً وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَ قُلْ رَبِّ ارْحَمْهُما كَما رَبَّيانِي صَغِيراً.[٢]

يكى از موارد فروتنى، فروتنى در پيشگاه پدر و مادر است. بى شك دليل تواضع نسبت به والدين بر كسى پوشيده نيست. به همين جهت از قلم‌فرسايى پرهيز مى‌كنيم اما در اهميت آن همين بس كه خداوند در قرآن كريم فرموده است: «پروردگار تو چنين مقرر فرمود: جز او كسى را نپرستيد و به پدر و مادر خويش نيكى و مهربانى كنيد. هر گاه يكى از آنها يا هر دو پيش تو به سنّ پيرى برسند، با آنها تندى مكن و آنها را آزرده‌خاطر نساز و از خود مران و با آنان با احترام و محبت سخن بگو».

علامه طباطبايى در بخشى از تفسير اين آيه مى‌گويد:

كلمه «خفض جناح» يا گستراندن بال و پر، كنايه از مبالغه در تواضع و خضوع زبانى و عملى است. به اين جهت كلمه «جناح» را به «ذلّت» مقيّد كرد و فرمود: جَناحَ الذُّلِّ. بر اساس اين آيه، در معاشرت و گفتگو با پدر و مادر، تواضع و خضوع فرزند به‌

[١]. دعائم الإسلام، ج ١، ص ١٥٨؛ ميزان الحكمة، ح ١٠٧٥٠:

[٢]. اسرا: ٢٤.