قرآن، كتاب اخلاق - سبحانىنيا، محمد تقي - الصفحة ٢٥٨ - پرسش و پاسخ
نيز به نظر مىرسد در همين راستاست؛ زيرا خداوند در آيه چهل سوره شورى،[١] ابتدا مقابله به مثل در بدى را جايز مىشمارد و جزاى هر بدى را بدىاى همانند آن مىداند. اين حُكم به خوبى مانع تداوم ستمكارى ستمكاران مىشود؛ زيرا به ستمكار هشدار مىدهد كه اگر بدى كند امكان اين كه مطابق آن، بدى ببيند وجود دارد. همان گونه كه در آيات قصاص،[٢] خداوند با حكم قصاص، سدى برابر تعرض به جان و مال مردم كشيده است، لذا حِكمت قصاص را تضمين حيات و امنيت جامعه دانسته است.[٣] اما در ادامه آيه چهل سوره شورى، خداوند به عفو و چشمپوشى از خطاى خطاكاران سفارش مىكند كه دست كم سه دليل براى آن مىتوان بيان كرد:
نخست آن كه با عفو، رشته الفت و دوستى بين همنوعان ايجاد مىشود و جامعه به سوى اصلاح مىرود؛ زيرا بخشش خطاكار، او را به سوى جبران خطايش هدايت مىكند. اين بهترين نتيجه را براى جامعه دارد. صاحب تفسير الفرقان نيز با بيان اين نكته معتقد است بخشش
[١]. وَ جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها فَمَنْ عَفا وَ أَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ لا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ؛ هر بدى را مجازاتى است همانند آن، ولى هر كس ببخشد و راه آشتى در پيش گيرد، مزدش با خداست؛ زيرا كه او ستمكاران را دوست ندارد.
[٢]. بقره: ١٧٨: يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصاصُ فِي الْقَتْلى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَ الْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَ الْأُنْثى بِالْأُنْثى؛ بقره: ١٩٤: وَ الْحُرُماتُ قِصاصٌ فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ؛ مائده: ٤٥: وَ كَتَبْنا عَلَيْهِمْ فِيها أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَ الْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَ الْأَنْفَ بِالْأَنْفِ وَ الْأُذُنَ بِالْأُذُنِ وَ السِّنَّ بِالسِّنِّ وَ الْجُرُوحَ قِصاصٌ.
[٣]. بقره: ١٧٩: وَ لَكُمْ فِي الْقِصاصِ حَياةٌ يا أُولِي الْأَلْبابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ.