قرآن، كتاب اخلاق - سبحانى‌نيا، محمد تقي - الصفحة ٢٠٠ - پاسخ بهتر به محبت ديگران

سلام كردن‌

از بارزترين مصاديق فروتنى رفتارى، پيشى گرفتن در سلام كردن به يكديگر است. امام صادق (ع) در اين باره فرموده است:

«مِنَ التَّوَاضُعِ أنْ تُسَلِّمَ عَلَى مَنْ لَقِيتَ؛[١]

سلام كردن به افرادى كه با آن‌ها ملاقات مى‌كنى تواضع است». البته آن حضرت در اين روايت رفتارهاى ديگرى چون نشستن در هر جاى مجلس، ترك مجادله و نيز بيزار بودن از تعريف و تمجيد به خاطر پرهيزكارى و تقوا را از زمره رفتارهاى فروتنانه ياد كرده است.[٢]

پاسخ بهتر به محبّت ديگران‌

وَ إِذا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها أَوْ رُدُّوها إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ حَسِيباً.[٣]

خداوند در اين آيه به مسلمانان امر مى‌كند كه سلام مسلمان را به صورتى بهتر از سلام خودش پاسخ دهند و سلام غير مسلمان را با «عليكم» پاسخ دهند نه بيشتر. بنابراين پاسخ بهتر گفتن، به مسلمانان اختصاص دارد.[٤]

البته همان گونه كه پيشى گرفتن از ديگران در سلام كردن فروتنى است، پاسخ بهتر به سلام‌كننده نيز مستلزم فروتنى است؛ زيرا كسى كه متواضع نباشد هرگز پاسخى بهتر به سلام‌كننده نمى‌گويد. امام صادق (ع)

[١]. الكافى، ج ٢، ص ١٢٣، ح ٦.

[٢]. همان.

[٣] نساء: ٨٦.

[٤]. ر. ك: مجمع البيان، ج ٣، ص ١٣١.