قرآن، كتاب اخلاق - سبحانى‌نيا، محمد تقي - الصفحة ٢٢٩ - واژهشناسى حسن ظن

خوش‌گمانى (حُسن ظنّ)

از صفات پسنديده، مثبت‌انديشى و حُسن ظن است. اجتماع، جايگاه بسيار ويژه‌اى در تعاليم اسلامى دارد و بخش زيادى از آموزه‌هاى اسلام به سامان‌دهى امور اجتماعى و تعامل و رابطه درست مؤمنان با يكديگر يا حتى با غير مؤمنان اختصاص دارد. در اين باره «حُسن ظن» نقشى كليدى ايفا مى‌كند.

واژه‌شناسى حُسن ظنّ‌

خوش‌گمانى، خوش‌بينى، مثبت‌انديشى و مثبت‌نگرى، تعابيرى است كه تقريباً همگى يك معنا دارند و در زبان فارسى درباره كسى به كار برده مى‌شود كه به افراد و وقايع و حوادث نگاه مثبت دارد و معمولًا تفسيرى بد و ناخوشايند از آنها ارائه نمى‌كند. اين معنا در ادبيات دينى به «حُسن ظن» تعبير شده است. «حُسن ظن» در لغت به معناى «گمان خوب» است، در مقابل «سوء ظن» به معناى «گمان بد».

در تعريف اصطلاحى، نيك‌انگارى نسبت به خدا، فعل و انفعالات جهان هستى، و نيز گفتار و كردار انسان‌ها، خوش‌بينى، مثبت‌نگرى يا به تعبير روايات اسلامى «حسن ظن» نام دارد.[١]

[١]. ر. ك: قاموس قرآن، ج ٢، ص ١٣٤؛ فرهنگ معين، ج ١، ص ١٤٥٧.