قرآن، كتاب اخلاق - سبحانى‌نيا، محمد تقي - الصفحة ٢٣ - شاكله

كه از اساسى‌ترين محورهاى معارف غنى قرآن كريم به شمار مى‌رود. به هر تقدير وجود آيات بى‌شمار در موضوعات اخلاقى، ترديدى براى مخاطبان باقى نمى‌گذارد كه بخش وسيعى از آموزه‌هاى اخلاقى دين را مى‌توان و البته بايد از قرآن كريم فرا گرفت و در حقيقت، قرآن منبع اصلى درك معارف اخلاقى دين است.

اثر پيش رو، خود گواهى است بر رابطه اخلاق و قرآن؛ چرا كه در آن تلاش شده است ديدگاه قرآن كريم در باره فضايل اخلاقى نشان داده شود.

شاكله‌

شاكله انسان‌ها از مجموعه‌اى از صفات اخلاقى پسنديده و ناپسند تشكيل شده است. صفات اخلاقى پسنديده را در علم اخلاق «فضايل» و صفات ناپسند را «رذايل» مى‌نامند. رفتارهاى آدمى غالباً از اين صفات اخلاقى سرچشمه مى‌گيرد. در آغاز، ذكر چند نكته پيش‌فرض در باره صفات اخلاقى ضرورى است:

١. شاكله انسان‌ها، همان سرشت و طبيعتى است كه شخصيت هر فرد بدان شكل گرفته است. با شكل‌گيرى شاكله انسان، رفتارهاى او متناسب با آن شاكله يا طبيعت صادر مى‌شود.[١] يكى از عوامل شكل‌دهنده شاكله، خُلق و خوى آدمى است. ازاين‌رو شاكله بر رفتار تأثير مى‌گذارد؛ زيرا خُلقيات بخش اصلى شاكله انسان را تشكيل مى‌دهد. قرآن كريم در تأثير شاكله يا طبيعت هر فرد در رفتارهايش مى‌فرمايد:

[١]. التبيان فى تفسير القرآن، ج ٦، ص ٥١٤.