قرآن، كتاب اخلاق - سبحانى‌نيا، محمد تقي - الصفحة ٢٢٠ - نظارت بر دوستى

فروتنى،[١] بخشش مالى و سخاوت‌[٢] و به ديدار يكديگر رفتن‌[٣] از ديگر رفتارهاى محبّت‌آفرين است كه در متون روايى به آنها تصريح شده است.[٤]

٢. در بيانات قرآنى و روايى، مهربانى و محبّت به مؤمنان سفارش شده است اما براى مؤمنى كه در جايگاه خدمت‌گزارى به شهروندان جامعه اسلامى قرار مى‌گيرد، در خدمت به جامعه، تفاوت گذاشتن نسبت به هيچ يك از شهروندان، اعم از مسلمان و غير مسلمان، روا نيست. وظيفه‌اى كه امير المؤمنين (ع) در سفارش به مالك اشتر مى‌نويسد: «قلب خود را نسبت به ملّت خود، مملو از مهر و محبت و لطف كن و نسبت به آنان همچون حيوان درنده‌اى مباش كه خوردن آنان را غنيمت شمارى؛ زيرا آنها دو گروه بيش نيستند: يا برادران دينى تواند و يا انسان‌هايى همانند تو».[٥]

نظارت بر دوستى‌

با انجام يا ترك رفتارهاى محبّت‌آفرين، مى‌توان وجود و عدم و يا افزايش و كاهش محبّت خود به ديگرى يا محبّت او به خويش را رقم زد. خواننده گرامى تا كنون دريافته است كه از منظر آموزه‌هاى دينى،

---

[١]. شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ج ٢٠، ص ٢٩٦، ح ٣٨٩: امام على( ع):

« ثمرة التواضع المحبّة؛ ميوه فروتنى، محبّت است».

[٢]. فردوس الأخبار، ج ٤، ص ٧٧، ح ٥٧٢٦: رسول الله( ص):

« من طلب محبّة الناس فليبذل ماله؛ هر كس محبّت مردم را خواستار است، مال خود را ببخشد».

[٣]. جعفريات، ص ١٥٣: رسول الله( ص):

« الزيارة تنبت المودّة؛ به ديدار يكديگر رفتن، دوستى را استوار مى‌كند».

[٤]. ر. ك. سرّ دلبرى: ص ٤٣ و ٥٦ و ١٠٣.

[٥]. نهج البلاغة، نامه ٥٣:

« و أشعر قلبك الرحمة للرعية و المحبّة لهم و اللطف بهم و لا تكونن عليهم سبعاً ضارياً تغتنم أكلهم. إنهم صنفان: اما أخ لك فى الدين أو نظير لك فى الخلق.