قرآن، كتاب اخلاق - سبحانى‌نيا، محمد تقي - الصفحة ٤٣ - ٦ توكل

هيچ عزّتى (توانمندى) برتر از عزّت (توانمندى) حاصل از پرهيزگارى نيست.

٦. توكّل‌

توكّل به خدا و تكيه به يارى او و اعتماد به تدبير و تقدير الهى، از مهم‌ترين مؤلفه‌ها براى عزّت نفس انسان است. انسانى كه به حقيقت توكّل دست يافته و دل به دستگيرى و يارى او دوخته است، هرگز خويشتن را در برابر ديگران خوار نمى‌سازد و ضعف و زبونى از خود نشان نمى‌دهد. قرآن كريم در آيات متعدد، توكّل به خدا را براى سعادتمندى و حفظ مصالح و منافع انسان كافى دانسته است و او را از چنگ زدن به دامان مخلوقى ضعيف و ناتوان باز مى‌دارد و به سوى خود فرا مى‌خواند.[١]

آگاهى به حرمت نفس خويش، شناخت توانمندى‌ها و استعدادهاى خداداد و توكّل به خدا و تكيه به يارى و دستگيرى او موجب مى‌شود تا انسان در امور زندگى خويش، بر توان خود و يارى خدا تكيه كند و تمام تلاش خويش را به‌كار بندد و چشمش را بر دستگيرى و كمك هم‌نوعان ببندد. در حديثى از امام صادق (ع) نقل شده است:

گروهى از انصار به پيامبر (ص) عرض كردند: اى رسول خدا! براى حاجتى نزد شما آمده‌ايم ... حاجت ما اين است كه در پيشگاه پروردگارت، بهشت را براى ما ضمانت كنى. پيامبر (ص) سرش را به زير افكند، سپس عصايش را چند بار به زمين زد و سرش را بلند كرد و فرمود: «ضمانت مى‌كنم به شرطى كه از هيچ كس (جز خدا) چيزى را تقاضا نكنيد».

[١]. طلاق: ٣.