دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٨٧ - ٧ - ٣ فراهم ساختن امكانات دادرسى دقيق و سريع

٧- ٣. فراهم ساختن امكانات دادرسى دقيق و سريع‌

يكى از اقدامات بسيار مهم در تشكيلات قضايى دولت مهدوى، فراهم ساختن امكانات لازم براى قضاوت صحيح و سريع و عادلانه است. از امام باقر عليه السلام روايت شده كه فرمود:

إذا قامَ القائِمُ بَعَثَ في أقاليمِ الأَرضِ، في كُلِّ إقليمٍ رَجُلًا، يَقولُ: عَهدُكَ في كَفِّكَ، فَإِذا وَرَدَ عَلَيكَ أمرٌ لا تَفهَمُهُ وَ لا تَعرِفُ القَضاءَ فيهِ، فَانظُر إلى‌ كَفِّكَ وَاعمَل بِما فيها.[١]

هنگامى كه قائم قيام كند، به هر يك از مناطق زمين، كسى را مى‌فرستد و به او مى‌گويد: پيمان‌نامه‌ات در كفِ دستت است، هنگامى كه كارى بر تو در آمد كه آن را نفهميدى و حكم آن را ندانستنى، به كف دستت بنگر و به آن [پيمان‌نامه‌] عمل كن.

مقصود از جمله «عهدك فى كفّك»- كه در اين حديث و حديثى ديگر آمده-، دستور العمل كامل و جامعى است كه پاسخ هر سؤالى در آن وجود دارد و در نظام مهدوى، در اختيار حكّام و قضات، قرار مى‌گيرد و آنها با مراجعه به آن، در اسرع وقت، مى‌توانند از حكم صحيح موضوع مورد نياز خود، آگاه شوند.

امّا ماهيت اين دستور العمل جامع چيست و چگونه در اختيار قضات قرار مى‌گيرد؟

در پاسخ به اين پرسش، دو احتمال، قابل توجّه است:

يك. مقصود از دستور العمل جامعى كه در اختيار قضات و حكّام قرار مى‌گيرد، دانش ويژه‌اى است كه به بركت دولت مهدوى توسّط خداوند سبحان به قلب آنان، افاضه مى‌گردد و با افاضه آن دانش، براى تشخيص حق، نيازى به بيّنه و برهان نخواهند داشت. مؤيّد اين احتمال، احاديثى است كه در تبيين ويژگى‌هاى قضات‌

[١]. ر. ك: ص ٤٠٢ ح ١٩٢٥.