دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٦٢ - ١ - ٢ - ٤ استخراج منابع زيرزمينى

در تبيين اين سخن امام عليه السلام چند نكته قابل توجّه است.

١. مقصود از اندوخته‌هايى كه تصرّف در آنها توسّط امام مهدى عليه السلام تحريم مى‌شود، اندوخته‌هاى حلال است؛ زيرا حرمت تصرّف در اندوخته‌هاى نامشروع قبل از قيام و بعد از قيام ايشان، تفاوتى ندارد. بنا بر اين، سياست امام عليه السلام، اين است كه علاوه بر باز پس گرفتن اموال نامشروع از غاصبان آنها، اندوخته‌هاى حلالى را كه در اختيار توانگران پيرو اهل بيت عليهم السلام است نيز در صورت ضرورت، اخذ كند.

٢. اين اقدام، تنها در آغاز قيام امام مهدى عليه السلام است؛ امّا پس از استقرار حكومت ايشان، پيشرفت اقتصادى جامعه به گونه‌اى است كه نيازى به اين گونه اقدامات نيست.

٣. بنا بر نظريه فقهايى كه معتقدند در عصر غيبت، ولىّ فقيه جامع شرايط رهبرى، اختياراتى مشابه اختيارات حكومتى امام معصوم دارد، پيش از قيام امام مهدى عليه السلام نايبان عامّ ايشان نيز در صورت ضرورت، مى‌توانند اندوخته‌هاى حلال ثروتمندان را در جهت مصالح نظام اسلامى و مقابله با دشمنان به كار گيرند.

١- ٢- ٤. استخراج منابع زيرزمينى‌

يكى از منابع بسيار مهمّ ثروت ملّى، منابع زيرزمينى است كه در احاديث اهل بيت عليهم السلام از آن به «كنوز الأرض؛ گنج‌هاى زمين»، تعبير شده است. احاديث متعدّدى به بهره‌بردارى كامل حكومت مهدوى از اين منابع، اشاره دارد. از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده كه در تبيين اقدامات امام مهدى عليه السلام در دوران حكومت مى‌فرمايد:

فَيَستَخرِجُ الكُنوزَ، وَ يَقسِمُ المالَ، وَ يُلقِي الإِسلامَ بِجِرانِهِ إلَى الأَرضِ.[١]

[قائم،] گنج‌ها را بيرون مى‌كشد، مال را تقسيم مى‌كند و اسلام، سينه و گردن به زمين مى‌چسبانَد [و همه جا را فرا مى‌گيرد].

[١]. ر. ك: ص ٣٥٦ ح ١٨٧٦.