دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٦٠ - ١ - ٢ - ٢ استرداد اموال عمومى و ثروتهاى نامشروع
كه از اين طريق به دست آمده، استرداد مىگردند. از امام باقر عليه السلام روايت شده كه فرمود:
إذا قامَ قائِمُنَا اضمَحَلَّتِ القَطائِعُ فَلا قَطائِعَ.[١]
هنگامى كه قائم ما قيام كند، زمينهاى پيشكشى [سلاطين] از بين مىرود و تيولى نخواهد بود.
كلمه «قطائع» كه در متن حديث آمده، اشاره به زمينهايى از اراضى خراجى است كه زمامداران به نزديكان خود بذل و بخشش مىكردهاند.
در حديثى ديگر از امام باقر عليه السلام آمده:
إذا ظَهَرَ القائِمُ وَ دَخَلَ الكوفَةَ ... وَ يَرُدُّ السَّوادَ إلى أهلِهِ.[٢]
هنگامى كه قائم ظهور مىكند و به كوفه در مىآيد ... زمينهاى سواد[٣] را به اهلش باز مىگردانَد.
بديهى است موارد ياد شده، تنها نمونهاى از اقدامات حكومتى امام مهدى عليه السلام جهت پيشگيرى از تصرّف در ثروتهاى ملّى و يا استرداد اموال نامشروع است. در موارد مشابه نيز قطعاً به همين صورت، عمل خواهد شد؛ بلكه بر اساس احاديث معتبر،[٤] همه زمين، مِلك حكومتى امام عليه السلام است و هنگامى كه ايشان ظهور كند، بر اساس مصالح عمومى جامعه اسلامى مىتواند در آن تصرّف نمايد. امام صادق عليه السلام در اين باره مىفرمايد:
كانَ أميرُ المُؤمِنينَ عليه السلام يَقولُ: مَن أحيا أرضاً مِنَ المُؤمِنينَ فَهِيَ لَهُ وَ عَلَيهِ طَسقُها
[١]. ر. ك: ص ٢٢٦ ح ١٧٨٧.
[٢]. ر. ك: ص ٣٤٨ ح ١٨٦٦.
[٣]. سَواد، نام دو موضع است: يكى در نزدكى بلقاست كه به مناسبت سياهى سنگهايش چنين نامگذارى كردهاند و ديگرى، عبارت است از روستاهاى عراق و ضياعهايى كه در دوره عمر بن خطّاب به دست مسلمانان افتاد و به مناسبت داشتن نخلستانها و كشتزارهاى سبز، چنين نامى به آنها داده شده است.
[٤]. ر. ك: ص ٣٥٣( استيفاى اموال عمومى).