دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٣ - نقد روايت«لا مهدى إلاعيسى عليه السلام»

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: كارها سخت‌تر مى‌شوند، دنيا پشت مى‌كند، مردم بخيل‌تر مى‌شوند و قيامت بر مردمان شرير بر پا شود و مهدى جز عيسى بن مريم نيست.

همين حديث را با همين سند حاكم نيشابورى در المستدرك على الصحيحين آورده‌[١] و بيهقى پس از نقل حديث گفته است:

هذا الحديث بهذا الإسناد ممّا أُنكر على الشافعى.[٢]

اين حديث با اين سند، بر شافعى خُرده گرفته شده است.

بيهقى نيز همين متن را با سندى ديگر، نقل كرده است.

نتيجه اين است كه يك متن با دو طريق در منابع حديثى اهل سنت روايت شده است. محدّثان اهل سنّت در مواجهه با اين حديث، به دو گروه تقسيم مى‌شوند:

يك. غالب آنان، اين حديث را جعلى و ساختگى و يا ضعيف مى‌دانند و با استناد به ضعف سند و محتوا، بر بى‌پايه بودن آن تصريح كرده‌اند. ابن قيّم (٦٩١- ٧٥١ ق) در كتاب المنار المنيف مى‌گويد:

در سند اين حديث، محمّد بن خالد جندى، مجهول و ابان بن ابى عيّاش متروك است، ضمن اين كه روايات متواتر و مستفيضى از پيامبر صلى الله عليه و آله دلالت دارد كه مهدى، از اهل بيت اوست و جهان را پر از عدل و داد مى‌كند و عيسى، او را در كشتن دجّال، مساعدت مى‌نمايد و سپس مهدى امامت مى‌كند و عيسى پشت سرش نماز مى‌خواند.[٣]

در دوره معاصر نيز سيّد احمد بن الصديق الغمارى در كتاب ابراز الوهم المكنون مى‌گويد:

اين حديث جعلى، و ساختگى است و ريشه و اساسى در كلام پيامبر صلى الله عليه و آله ندارد و هشت جهت براى نادرست بودن آن اقامه مى‌كند:

[١]. المستدرك على الصحيحين: ج ٤ ص ٤٨٨ ح ٨٣٦٣.

[٢]. بيان الخطأ من الخطأ على الشافعى: ص ٢٩٩.

[٣]. المنار المنيف، ص ١٠٣.