دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٨٥ - ٢ گرفتن جزيه از اهل كتاب در جامعه مهدوى

كرد، ايشان نيز آنچه (يعنى بدعت‌هايى) را كه پيش از ظهورشان است، باطل مى‌كند و عدل را جارى مى‌سازد.[١]

نعمانى، حديثى از امام باقر عليه السلام مى‌آورد كه در آن با تعبير «كما صنع رسول اللَّه صلى الله عليه و آله»، رفتار قائم عليه السلام را مشابه رفتار پيامبر صلى الله عليه و آله در تخريب مظاهر شرك و كفر و بدعت‌ها بيان مى‌كند.[٢] روايت ابو بصير از امام صادق عليه السلام هم در بحث هم‌زيستى مسالمت‌آميز گذشت كه در آن از تعبير «يُسَالِمُهُم كَمَا سَالَمَهُم رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله»[٣] استفاده شده بود.[٤]

بنا بر اين، امام زمان عليه السلام نيز مانند پيامبر خدا صلى الله عليه و آله، در زمينه دعوت به اسلام با استدلال و احتجاج نيكو و هدايتگرى عمل مى‌كنند.

٢. گرفتن جزيه از اهل كتاب در جامعه مهدوى‌

جزيه، ماليات ويژه اهل كتاب است. مسلمانان، چند نوع ماليات دارند كه به حاكم اسلامى پرداخت مى‌كنند. خمس، زكات و فطريه، ماليات‌هايى است كه مسلمانان، پرداخت مى‌كنند. بديهى است كه هر كس در هر جامعه‌اى زندگى مى‌كند، از امتيازاتى كه آن جامعه برايش فراهم كرده، بهره‌مند مى‌شود. اين امتيازات، شامل امنيّت، رفاه، برخوردارى از خدمات حكومت و مانند آن است. نمى‌شود كه در جامعه اسلامى، مسلمانان، هزينه‌هاى اداره جامعه را بدهند؛ امّا اهل كتاب، چيزى پرداخت نكنند و از مواهب جامعه نيز بهره ببرند. جزيه، جبران‌كننده بخشى از هزينه‌هاى جامعه اسلامى براى اهل كتاب است. قرآن كريم، در اين باره چنين حكم مى‌كند:

[١]. تهذيب الأحكام: ج ٦ ص ١٥٤.

[٢]. ر. ك: ج ٤ ص ٢٦ ح ١٧٠٣.

[٣]. المزار الكبير: ص ١٣٥ ح ٧.

[٤]. براى ديدن احاديث بيشتر در اين بحث، ر. ك: همين دانش‌نامه: ص ٤١٣( شيوه زندگى شخصى اهل بيت عليهم السلام) و ص ٤١٦( شيوه زندگى پيشوايان عدل).