أوحى و كلّمنی فكان مما كلّمنی أن قال: یا محمد! علی... یا محمد٦! علی آخر من أقبض من الأئمة و هی الدابة التی تكلمهم... .[١]

امام صادق٧ فرمودند: پیامبر٦ فرمودند: پروردگارم شبی به من از ورای حجاب وحی فرمود و از آنچه به من فرمود، چنین بود: یا محمد، علی آخرین کسی است که قبض روحش خواهم کرد و او دابه‌ای است که با مردم سخن خواهد گفت.

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ٧: قَالَ رَجُلٌ لِعَمَّارِ بْنِ یاسِرٍ: یا أَبَا الْیقْظَانِ! آیةٌ فِی كِتَابِ اللَّهِ قَدْ أَفْسَدَتْ قَلْبِی وَ شَكَّكَتْنِی. قَالَ عَمَّارٌ: وَ أَیةُ آیةٍ هِی؟ قَالَ: قَوْلُ اللَّهِ: )وَإِذَا وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَیهِمْ أَخْرَجْنَا لَهُمْ دَابَّةً مِّنَ الْأَرْضِ تُكَلِّمُهُمْ أَنَّ النَّاسَ كَانُوا بِآیاتِنَا لَا یوقِنُونَ(، فَأَیةُ دَابَّةٍ هَذِهِ؟ قَالَ عَمَّارٌ: وَ اللَّهِ مَا أَجْلِسُ وَ لَا آكُلُ وَ لَا أَشْرَبُ حَتَّى أُرِیكَهَا، فَجَاءَ عَمَّارٌ مَعَ الرَّجُلِ إِلَى أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ٧ وَ هُوَ یأْكُلُ تَمْراً وَ زُبْداً، فَقَالَ لَهُ: یا أَبَا الْیقْظَانِ! هَلُمَّ، فَجَلَسَ عَمَّارٌ وَ أَقْبَلَ یأْكُلُ مَعَهُ، فَتَعَجَّبَ الرَّجُلُ مِنْهُ، فَلَمَّا قَامَ عَمَّارٌ قَالَ لَهُ الرَّجُلُ: سُبْحَانَ اللَّهِ یا أَبَا الْیقْظَانِ! حَلَفْتَ أَنَّکَ لَا تَأْكُلُ وَ لَا تَشْرَبُ وَ لَا تَجْلِسُ حَتَّى تُرِینِیهَا، قَالَ عَمَّارٌ: قَدْ أَرَیتُكَهَا إِنْ كُنْتَ تَعْقِلُ.[٢]

امام صادق٧ فرمود: مردى به عمار یاسر گفت: آیه‌اى در كتاب خدا مرا بد دل نموده و به تردید واداشته است. عمار پرسید: كدام آیه؟ گفت: این آیه: أَخْرَجْنا لَهُمْ دَابَّةً... مقصود از دابه زمین چیست؟ عمار گفت: به خدا سوگند! تا مراد آیه را به تو نشان ندهم، از نشستن، خوردن و آشامیدن، خودداری خواهم نمود. سپس عمار به همراه آن مرد به محضر على٧ آمد. امام مشغول تناول خرما و روغن بود، فرمود: جلو بیا. عمار در کنار امام نشست و با آن حضرت مشغول خوردن شد. آن مرد که از این رفتار شگفت زده شد، هنگامی که از جای برمی‌خاست، اظهار داشت: سبحان الله! تو سوگند خورده بودى كه تا وقتی آن دابه را به من نشان ندهى، نخوری و ننوشی. عمار گفت: اگر دریافته بودی، من او را به تو نشان دادم.

مرحوم طبرسی ذیل این روایت، می‌افزاید که عیاشی همین داستان را از ابوذر نقل كرده است،[٣] اما شایان ذکر است که تفسیر العیاشی ـ که در اختیار ماست ـ تا سورۀ کهف(سورۀ هیجدهم) است، در حالی‌که آیۀ مورد بحث در سورۀ نمل (سورۀ بیست و ششم) است. البته گمان می‌رود که مرحوم طبرسی به نسخه‌ای از تفسیر العیاشی دسترسی داشته است که اکنون آن نسخه موجود نیست.

قال الرضا٧ فی قوله تعالى )تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ(، قال: زلزلة الأرض فاتبعتها خروج الدابة، و قال٧: أَخْرَجْنا لَهُمْ دَابَّةً مِنَ الْأَرْضِ تُكَلِّمُهُمْ، قال: علی.[٤]

امام رضا٧ در تفسیر آیۀ )تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ( فرمودند: اشاره به زلزله‌ای است که در پی آن دابه‌ای از زمین خارج می‌شود که با مردم سخن خواهد گفت و او علی٧ است.

[١]. البرهان، ج٤، ص٢٢٩، به نقل از کتاب الرجعة میرزا محمد مؤمن أسترآبادی؛ بحار الأنوار، ج٣٩، ص٢٤٣، به نقل از کنز جامع الفوائد؛ تأویل الآیات الظاهرة، ص٤٠٠.

[٢]. بحار الأنوار، ج٥٣، ص٤٦، به نقل از منتخب البصائر.

[٣]. همان، ج٥٣، ص٦٨.

[٤]. تفسیر القمی، ج٢، ص١٣٠.