١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٧٥ - بررسی مصداق «دابة الارض» در روایات فریقین

صِدِّیقُ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ فَارُوقُهَا وَ رِبِّیهَا وَ ذُو قَرْنَیهَا. قُلْتُ: یا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ! مَنْ هُوَ؟ قَالَ: الَّذِی قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: )وَ یتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ(، )وَ الَّذِی عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ(، )وَ الَّذِی جاءَ بِالصِّدْقِ(، )وَ الَّذِی صَدَّقَ بِهِ(، وَ النَّاسُ كُلُّهُم کَافِرُونَ غَیرَهُ. قُلْتُ: یا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ! فَسَمِّهِ لِی؟ قَالَ: قَدْ سَمَّیتُهُ لَکَ یا أَبَا الطُّفَیلِ... .[١]

ابان روایت کرده است: روزی اباطفیل را در منزلش دیدار کردم و برایم حدیثی بازگو نمود تا آنجا که عرض کردم: ای امیر مؤمنان، دابه چیست؟ فرمود: او کسی است که غذا می‌خورد و در بازار راه می‌رود و با زنان ازدواج می‌کند. عرض کردم: ای امیر مؤمنان، او که زمین به واسطه او آرامش دارد، کیست؟ فرمود: او صدیق، جداکنندۀ حق از باطل و ذو القرنین این امت است. دوباره پرسیدم: او کیست؟ فرمود: او کسی است که خدای تعالی در بارۀ وی فرمود: )وَ الَّذِی جَاء بِالصِّدْقِ وَ صَدَّقَ بِهِ أُوْلَئِکَ هُمُ الْمُتَّقُونَ و الَّذِی عِندَهُ عِلْمٌ مِّنَ الْكِتَابِ وَ الَّذِی جَاء بِالصِّدْقِ وَ الَّذِی صَدَّقَ بِهِ( و مردم همگی غیر از او کافرند. عرض کردم: نام وی را برای من بگویید. فرمود: ای ابا طفیل، نام او را برای تو گفتم... .

روایاتی که طبق آنها پیامبر٦ و سایر ائمه: امیرمومنان٧ را دابة الارض نامیده‌اند

حدثنی أَبِی، عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیرٍ، عَنْ أَبِی بَصِیرٍ، عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ٧ قَالَ: انْتَهَى رَسُولُ اللهِ٦ إِلَى أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ٧ وَ هُوَ نَائِمٌ فِی الْمَسْجِدِ قَدْ جَمَعَ رَمْلًا وَ وَضَعَ رَأْسَهُ عَلَیهِ فَحَرَّكَهُ بِرِجْلِهِ، ثُمَّ قَالَ: قُمْ یا دَابَّةَ اللَّهِ! فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ: یا رَسُولَ اللهِ٦! أَ یسَمِّی بَعْضُنَا بَعْضاً بِهَذَا الِاسْمِ؟ فَقَالَ: لَا وَ اللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا لَهُ خَاصَّةً وَ هُوَ دَابَّةُ الْأَرْضِ الَّذِی ذَكَرَ اللَّهُ فِی كِتَابِهِ: )وَإِذَا وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَیهِمْ أَخْرَجْنَا لَهُمْ دَابَّةً مِّنَ الْأَرْضِ تُكَلِّمُهُمْ أَنَّ النَّاسَ كَانُوا بِآیاتِنَا لَا یوقِنُونَ(، ثُمَّ قَالَ یا عَلِی! إِذَا كَانَ آخِرُ الزَّمَانِ أَخْرَجَکَ اللَّهُ فِی أَحْسَنِ صُورَةٍ وَ مَعَکَ مِیسَمٌ تَسِمُ بِهِ أَعْدَاءَکَ... .[٢]

ابو بصیر روایت کرده است: امام صادق٧ فرمود: رسول خدا ٦ درحالی به امیرمؤمنان٧ برخورد نمود كه مشتى ریگ فراهم آورده و سر بر آن نهاده بود، پاهای علی٧ را تكان داد و فرمود: اى دابة الارض، برخیز. یكى از اصحاب رسول خدا٦ از آن حضرت پرسید: آیا رواست یكى از ما دیگرى را به چنین نامی بخواند؟! پیامبر٦ فرمود: نه به خدا سوگند! روا نیست. این نام تنها به او اختصاص دارد؛ او همان دابه‌اى كه خدا در کتاب خود از او چنین یاد فرموده است: )وَإِذَا وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَیهِمْ أَخْرَجْنَا لَهـُمْ دَابَّةً مِّنَ الْأَرْضِ تُكَلِّمُهُمْ أَنَّ النَّاسَ كَانُوا بِآیاتِنَا لَا یوقِنُونَ(، و سپس افزود: اى على، چون آخر الزمان شود، خدا تو را به نیكوترین صورت بیرون مى‌آورد و با تو داغه‌اى است كه دشمنانت را با آن نشان مى‌كنى.

حدثنا إبراهیم بن هاشم، عن البرقی، عن ابن سنان و غیره، عن عبد الله بن سنان، قال: قال أبو عبد الله٧: قال رسول الله٦: لقد أسرى بی ربی، فأوحى إلی من وراء الحجاب ما


[١]. بحار الأنوار، ج٣٩، ص٢٤٣، به نقل از کنز جامع الفوائد، ج٥٣، ص١١٠، به نقل از منتخب البصائر؛ تأویل الآیات الظاهرة، ص٣٩٩.

[٢]. بحار الأنوار، ج٣٩، ص٢٤٣، به نقل از کنز جامع الفوائد؛ تأویل الآیاتالظاهرة، ص٤٠٠.