یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧٤ - خوارج

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٣٧٤

حسب چهارچوب و قالب شیعه باشیم و به حسب روح، خارجی مثلًا؛ مثل اینکه بعد از فتح ایران به وسیله مسلمین کلمات عربی وارد لغت فارسی شد و برعکس کلمات فارسی هم چند هزار (بعضی مثل مقدمه کتاب فرهنگ آموزگار شش هزار یا دوازده هزار گفتهاند) در لغت عرب وارد شد. همچنین تأثیر ترکی در زبان عربی و فارسی مثل ترکی زمان متوکل و ترکی سلاجقه و زبان مغولی (رجوع شود به خطابه تقی زاده راجع به اخذ تمدن خارجی: یغما) و همچنین است سایر زبانهای دنیا. عقیدهها و سلیقهها همینطور است.

عناصر اموی در فقه شیعی:

به عقیده من بسیاری از عناصر اموی تدریجاً وارد فقه ما شده، مثل مسأله مفاضله در اعطاء زکوات و اخماس و غیره. و باز به عقیده من عقیده غیر عدلیه در عدلیه اثر کرده است. وقتی که عقیده و مسلکی به خلوص خود باقی نماند، آن اثری که از آن انتظار است بر او بار نیست.

درسی که از جریان خوارج باید بگیریم:

٢٠. سیاست قرآن به نیزه کردن سیزده قرن است که در میان ما رایج است. مخصوصاً هر وقت که مقدسین زیاد شدهاند و شعار تقوا فخری و احترامی شمرده میشود، در نقطه مقابل، خطر قرآن بر نیزه کردن هم هست. درسی که ما از این قضیه باید بگیریم یکی همین قاعده است که هر وقت احمقها به قدس و تقوا پرداختند، زیرکها و منفعت پرستها فوراً قرآن سر نیزه میکنند و آن احمقها را آلت قرار میدهند و جلو افکار مصلحانه مصلحین را میگیرند. انی ما اخاف علی امتی الفقر و لکن اخاف علیهم سوء التدبیر.

مفید نبودن دعوت به کلیات و لزوم حسن طرز استنباط:

دیگر اینکه کلیات فایده ندارد. دعوت کردن مردم به اینکه بیاییم از قرآن پیروی کنیم اگر طرز استنباط ما از قرآن معلوم نباشد فایده ندارد. قرآن حمال ذووجوه [است.] اشخاص فاسد، قرآن بیشتر سبب گمراهی آنها میشود.