یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٥ - حرکتها و جنبشهای جدید دینی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٢٠٥

٢٤. مسلمانان باید اول بدانند و بفهمند که نقاط ضعفشان چیست و به اصلاح آن بپردازند. نقص اول ما این است که جاهل و بیسوادیم و همین است سرّ ضعف ما و اینکه در حالت دفاعی هستیم و ابتکار نداریم و نقشه نداریم و پیش بینی نداریم. خیلی فرق است بین حالت تهاجم و حالت دفاع. کم من فئة قلیلة غلبت فئة کثیرة باذن اللَّه.

نقص دیگر ما در این است که هنوز به طرز تفکر اجتماعی و عمل اجتماعی آشنایی نداریم.

٢٥. در اینجا چند مطلب هست:

الف. دعوت به قیام در اسلام به حکم این آیه [یعنی آیه قل انما اعظکم بواحدة ان تقوموا للَّه ...] و آیات دیگر.

ب. انواع قیامها هست: قیام علیه ظلم و ظالم و قیام علیه گناهها و مفاسد اخلاقی و قیام علیه جهل و بیسوادی و قیام علیه فقر، قیام علیه بیماریها. پیغمبر اسلام به محض رسالت قیام به سیف نکرد، بلکه اول علیه گناه و جهل قیام کرد و عدهای را تربیت کرد و سپس قیام به سیف کرد.

ج. بررسی سکون و جنبشهای قدیمی ما و تحلیل انواع جنبشهای قدیمی، که بعضی تقلیدی بود و بعضی انعکاسی و مذبوحانه.

د. جنبش، فرع حیات است و حیات عین علم و قدرت و اراده است و چون در ما علم نیست، قدرت و تصمیم هم نیست، جنبش نداریم.

ه. چرا در جامعه امروز ما اصل سکون است؟ چرا همیشه علت حرکتها را میپرسیم و علت سکونها را نمیپرسیم؟ چرا نمیگوییم این سکوتها و سکونها انگشت کیست؟ مثل این است که در اسلام عنصر تجدید حیات و اصلاح نیست، عیناً نظیر همان اشتباهی که مورخین در موضوع قیام علیه عثمان [نمودند] و فرض