حاضر جریان سهم امام شبیه این است که فیالمثل دولت مالیاتی برای تأمین زندگی فرهنگیان وضع کند و خودِ آنها را مأمور کند که با جلب نظر و تحبیب مردم این بودجه را وصول کنند و هرکس به هر اندازه میتواند از مردم بگیرد، لکن وجداناً موظف است که زائد بر احتیاجات شخصی خود را به دیگران بدهد.

بدیهی است که در این صورت وضع فرهنگ و تعلیم و تربیت به چه شکل درمیآید. آن معلمین، بچهها را آن طور تعلیم و تربیت میکنند که پسند خاطر اولیای اطفال- که نوعاً عوام هستند- باشد. این طرز عمل سبب میشود که عوامفریبان آنها جلو بیفتند و صاحبنظران و اصلاحطلبان فرهنگی حذف شوند، بازار ریاکاری و مجامله و کتمان حقایق و ظاهرسازی و بالاخره همه معایبی که با جلب عوام بستگی دارد در میان آنها رایج گردد. این طرز عمل سبب میشود که معلم به اولیای اطفال به چشم یک «مستغل» بنگرد و همه تدابیری که یک صاحب ملک یا صاحب کارخانهای در بهرهبرداری برای سود بیشتر به کار میبرد او در مورد اولیای اطفال به کار ببرد؛ هم مفاسد جلب عوام پیدا خواهد شد از قبیل ریا و ظاهرسازی و کتمان حقایق و گدا مسلکی، و هم مفاسد تقسیم نشدن عادلانه ثروت از قبیل کینهها و دشمنیها و عقدهها و بدبینیها.

بودجه روحانیت ما عیناً چنین حالتی را دارد. راه اصلاحش منحصراً سازمان دادن به این بودجه است از راه ایجاد صندوق مشترک و دفتر و حساب و بیلان در مراکز روحانیت به طوری که احدی از روحانیین مستقیماً از دست مردم ارتزاق نکند. هرکس به تناسب خدمتی که انجام میدهد از آن صندوق که در اختیار مراجع و روحانیین طراز اول حوزههای علمیه خواهد بود معاش خود را دریافت کند.

اگر این کار بشود مردم به حکم عقیده و ایمانی که دارند وجوه مال خود را میپردازند و ضمناً حکومت و تسلط عوام، ساقط و گریبان روحانیین از چنگال عوامالناس خلاص میگردد. همه آن مفاسد ناشی از این است که روحانیین مستقیماً از دست مردم ارتزاق میکنند؛ از این است که هرکسی شخصاً باید با وجوهاتدهندگان ارتباط پیدا کند و نظر او را جلب نماید.

هر مرجع تقلیدی مدیریتش بسته به سهم امام است که بگیرد و به طلاب حوزههای علمیه بدهد؛ باید شخصاً جلب اعتماد کند و این بودجه را تأمین و تحصیل نماید. در وضع و شرایط حاضر، روحانیین شهرستانها چارهای ندارند از