به هرحال این مرد از حضرت هادی (سلام اللَّه علیه) پرسید: یا ابن رسول اللَّه! چرا حضرت موسی وقتی مبعوث شد آیت و وسیله و معجزهای که برای دعوت و هدایت مردم به کار میبرد، از نوع اژدها شدن عصا و ید بیضا و امثال اینها بود و اما حضرت عیسی که مبعوث شد میبینیم وسیله و معجزه و ابزاری که به کار میبرد چیز دیگر است، کورهای مادرزاد را معالجه میکرد، پیسها را معالجه میکرد، مرده را زنده میکرد و از این قبیل، و اما پیغمبر ما که مبعوث شد معجزهاش از نوع هیچ کدام از اینها نیست، از نوع بیان و کلام است، قرآن است.

حضرت فرمود: این به واسطه اختلاف عصر و زمانها بود. در زمان حضرت موسی چیزی که حکومت میکرد و بر فکرها غلبه داشت و چشمها را پر کرده بود سِحر و جادوگری و این طور چیزها بود. معجزات موسی شبیه بود به عملیاتی که آنها داشتند، با این تفاوت که آنچه موسی داشت معجزه بود و حقیقت داشت و آنچه آنها داشتند سحر و چشمبندی بود. اما زمان عیسی زمانی بود که عدهای اطبا پیدا شده بودند و معالجات حیرتانگیز میکردند. گردنها به طرف کسانی کشیده میشد که از این نوع هنرها داشتند. خداوند معجزه عیسی را از این سنخ قرار داد. و اما عصر خاتمالانبیاء عصر سخن و کلام بود. توجه مردم به سخنِ عالی بود. لهذا معارف عالیه اسلام به صورت سخنان عالی و در لباس فصاحت و بلاغت کامل ادا شد.

ابن سکیت جواب امام را خیلی پسندید و گفت: حالا رمز مطلب را فهمیدم. بعد عرض کرد: یا ابن رسول اللَّه! الآن حجت خدا چیست؟ فرمود: عقل. گفت: هذا وَ اللَّهِ هُوَ الْجَوابُ.

پس معلوم میشود علت اختلافات معجزات پیغمبران این بوده که وسیله هدایت مردم در هر زمانی متفاوت است، و الّا ممکن بود از آدم تا خاتم- اگر حضرت آدم معجزه داشته و اگر پیغمبر بوده، زیرا بعضی میگویند پیغمبر نبوده- یک نوع معجزه داشته باشند. اما این طور نبوده، هر پیغمبری معجزهای که به کار میبرده متناسب بوده با عصر و زمان خودش.

روش پیامبرانه

حدیث نبوی معروفی هست که در کافی ضبط شده و این روزها به وسیله بعضی دوستان که کتب حدیث اهل تسنن در اختیار داشتند تحقیق کردم، معلوم شد که در