مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٩٠ - نواقص
یعنی مانند بذر انتخابشده و تصفیهشده میباشند که بهترین و خالصترین آنها برای کاشتن انتخاب میشوند.
طلاب، پلهپله روی همین ناموس بالا میروند تا پله ماقبل آخرین پله که مرجعیت است. تا قبل از پله آخر فقط ذوق و عقیده طلاب است که اساتید را بالا میبرد، ولی همین که پله آخر رسید پای وجوهات و سهم امام و تقسیم شهریه به میان میآید. فقط در همین جاست که گاهی حسابها به هم میریزد و دیگر قانون انتخاب اصلح حکمفرما نیست.
اینها مزایایی است که در زندگی و طرز تحصیل طلاب علوم دینیه هست. ضمناً نواقصی هم هست که باید گفته شود.
نواقص
طلاب علوم دینیه کنکور ورودی ندارند و لذا ممکن است کسی که صلاحیت ورود در این مؤسسه مقدس را ندارد وارد شود. و چون امتحانی در کار نیست، طلاب در بالا رفتن از کتاب پایینتر به کتاب بالاتر آزادند و بدیهی است که بسیار اتفاق میافتد که افرادی پیش از آن که مراتب پایینتر را طی کنند گام به بالا میگذارند و تحصیلاتشان متوقف و خودشان دلسرد میگردند.
طلاب استعدادیابی نمیشوند و در نتیجه ممکن است کسی که استعداد فقاهت یا فلسفه یا کلام یا ادبیات یا تاریخ یا تفسیر و غیره دارد، در غیر رشتهای که استعداد دارد بیفتد و استفاده کامل از وجودش نشود.
رشتههای تحصیلی علوم دینیه اخیراً بسیار به محدودیت گراییده و همه رشتهها در فقاهت هضم شده و خود رشته فقه هم در مجرایی افتاده که از صد سال پیش به این طرف از تکامل باز ایستاده است.
یکی از نواقص دستگاه روحانیت آزادی بیحد و حصر لباس روحانیت است.
تدریجاً روحانیین از لحاظ لباس با دیگران متفاوت شدهاند و لباس مخصوص پیدا کردهاند، همچنان که سپاهیان و نظامیان و برخی اصناف دیگر نیز لباس مخصوص دارند.
در تشکیلات روحانی- برخلاف سایر تشکیلات- هرکسی بدون مانع و رادع میتواند از لباس مخصوص آن استفاده کند. بسیار دیده میشود که افرادی که نه علم