در شب عاشورا چه کرد؟ «فَجَمَعَ اصْحابَهُ عِنْدَ قِرَبِ الْماء» یا «عِنْدَ قُرْبِ الْمَساء» (دو جور نوشتهاند). آنها که گفتهاند «عِنْدَ قِرَبِ الْماء» یعنی خیمهای داشت اباعبداللَّه که در آن خیمه مشکهای آب بود؛ آن خیمه اختصاص داشت از روز اول برای مشکها که از آب پر میکردند و در آن خیمه میگذاشتند؛ آن خیمه را میگفتند خیمه «قرب الماء» یعنی خیمه مشکهای آب. اصحاب خودش را در آنجا جمع کرده بود. حالا چرا آنجا جمع کرد، من نمیدانم. شاید به این جهت که آن خیمه در آن شب، دیگر محلی از اعراب نداشت، چون مشک آبی دیگر آنجا وجود نداشت.

حداکثر آب داشتن همان بوده که ارباب مقاتل معتبر نوشتهاند در شب عاشورا حضرت اباعبداللَّه فرزند عزیزش علیاکبر را با جمعیتی فرستادند و آنها موفق شدند و از شریعه فرات مقداری آب آوردند و همه از آن آب نوشیدند، بعد فرمود: با این آب غسل کنید و خودتان را شستشو بدهید و بدانید که این آخرین توشه شماست از آب دنیا. و اگر آن جمله «عِنْدَ قُرْبِ الْمَساء» باشد یعنی نزدیک غروب آنها را جمع کرد.

به هرحال اصحاب را جمع کرد و خطبهای خواند که بسیار بسیار غرّا و عالی است. این خطبه عطف به حادثهای بود که در عصر همان روز پیش آمده بود.

شنیدهاید که در عصر تاسوعا تکلیف یکسره شد و فقط مهلتی داده شد برای فردا؛ تکلیف قطعی بود. بعد از قطعی شدن تکلیف، اباعبداللَّه اصحاب را جمع کردند.

راوی امام زینالعابدین علیه السلام است که خودشان آنجا بودهاند، میفرمایند: آن خیمهای که امام علیه السلام اصحاب خود را در آن خیمه جمع کرد مجاور خیمهای بود که من در آنجا بستری بودم. پدرم وقتی اصحابش را جمع کرد، خدا را ثنا گفت: اثْنی عَلَی اللَّهِ احْسَنَ الثَّناءِ وَ احْمَدُهُ عَلَی السَّرّاءِ وَ الضَّرّاءِ، اللَّهُمَّ انّی احْمَدُک عَلی انْ اکرَمْتَنا بِالنُّبُوَّةِ وَ عَلَّمْتَنَا الْقُرْآنَ وَ فَقَّهْتَنا فِی الدّینِ من خدا را ثنا میگویم عالیترین ثناها، همیشه سپاسگزار بوده و هستم، در هر شرایطی قرار بگیرم.

آن که در طریق حق و حقیقت گام برمیدارد، در هر شرایطی قرار بگیرد برای او خیر است. مرد حق در هر شرایطی وظیفه خاص خویش را میشناسد و با انجام وظیفه و مسئولیت، هیچ پیشامدی شر نیست.