مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥ - دو امتیاز

درباره ضرورت تحرک فکر دینی روی برنتافت [١].

دردهایی که سید جمال در جامعه اسلامی تشخیص داد عبارت بود از:

١. استبداد حکام

٢. جهالت و بیخبری توده مسلمان و عقبماندن آنها از کاروان علم و تمدن

٣. نفوذ عقاید خرافی در اندیشه مسلمانان و دورافتادن آنها از اسلام نخستین

٤. جدایی و تفرقه میان مسلمانان، به عناوین مذهبی و غیرمذهبی

٥. نفوذ استعمار غربی

سید برای چاره این دردها و بدبختیها از همه وسایل ممکن: مسافرتها، تماسها، سخنرانیها، نشر کتاب، مجله، تشکیل حزب و جمعیت، حتی ورود و خدمت در ارتش بهره جست. در عمر شصت ساله خود [٢] ازدواج نکرد و تشکیل عائله نداد، زیرا با وضع غیرثابتی که داشت- که هرچندی در کشوری بسر میبرد و گاهی در تحصن یا تبعید یا تحتنظر بود- نمیتوانست مسئولیت تشکیل خانواده را برعهده گیرد.

سید چاره دردهایی که تشخیص داده بود در امور ذیل میدانست:

١. مبارزه با خودکامگی مستبدان. این مبارزه را چه کسی باید انجام دهد؟

مردم. مردم را چگونه باید وارد میدان مبارزه کرد؟ آیا از این راه که به حقوق پامالشدهشان آگاه گردند؟ بدون شک این کار لازم است اما کافی نیست. پس چه باید کرد؟

کار اساسی این است که مردم ایمان پیدا کنند که مبارزه سیاسی یک وظیفه شرعی و مذهبی است. تنها در این صورت است که تا رسیدن به هدف از پای نخواهند نشست. مردم در غفلتند که از نظر اسلام، سیاست از دین و دین از سیاست جدا نیست. پس همبستگی دین و سیاست را باید به مردم تفهیم کرد.

اعلام همبستگی دین و سیاست و اعلام ضرورت شرعی آگاهی سیاسی برای فرد مسلمان و ضرورت دخالت او در سرنوشت سیاسی کشور خودش و جامعه