درسنامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ٢٤١ - جايگاه ولايت فقيه در باورهاى شيعه

پيروزى انقلاب اسلامى ايران بود كه عملا ولايت فقيه به معناى واقعى كلمه تحقق يافت و نياز به بررسى‌هاى دقيق دربارۀ مبانى و فروع آن آشكار گشت. [١]

اين‌جا به صورت فشرده به برخى بحث‌ها در اين زمينه اشاره مى‌كنيم.

ولايت فقيه

مسألۀ«ولايت فقيه»كه پيشينه آن به آغاز فقه بازمى‌گردد،يكى از مهم‌ترين مسايل جامعۀ شيعى است؛به گونه‌اى كه انديشۀ سياسى پيروان مكتب اهل بيت عليهم السّلام در عصر غيبت كبرا-به ويژه دوران معاصر-با آن گره خورده است.

از آنجا كه در دوران معاصر بزرگ‌ترين تحوّل اجتماعى در امت اسلامى به نام انقلاب اسلامى ايران بر اين باور سترگ بنا شده،بحث دربارۀ آن،امرى ضرورى و اجتناب‌ناپذير است.

از سوى ديگر،يگانه فرياد ظلم‌ستيزى و مقابله با زياده‌خواهى استكبار جهانى، برخاسته از اين تفكّر ارجمند و اصل مترقّى است كه دشمنى‌هاى فراوانى را از طرف ستمگران و استكبار جهانى در پى داشته است.اين خود،اهميّت پرداختن به اين بحث را دو چندان ساخته است.

جايگاه ولايت فقيه در باورهاى شيعه

«ولايت»واژه‌اى عربى است كه از نگاه لغوى،از كلمۀ«ولى»گرفته شده است و به كسر و فتح«واو»خوانده مى‌شود.«ولى»در لغت عرب،به معناى آمدن چيزى است در پى چيز ديگر؛بدون آن كه فاصله‌اى ميان آن دو باشد؛ازاين‌رو،اين واژه در معانى «دوستى»،«يارى»،«پيروى»،«تصدّى امر غير»و«سرپرستى»استعمال شده كه وجه مشترك همۀ اين معانى«قرب معنوى»است.

از ميان اين معانى،معناى سرپرستى و تصرّف در كار ديگرى،با آنچه از ولايت فقيه اراده مى‌شود،همخوانى بيشترى دارد.كسى كه عهده‌دار كارى مى‌شود،بر آن ولايت يافته و«مولا»و«ولى»آن امر محسوب مى‌شود.