درسنامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ١٥٠ - ج دشتها و بيابانها
يادآورى اين مطلب لازم است كه اين نامعلوم بودن محل زندگى آن حضرت در دوران غيبت كبرا،سبب شده است عدهاى به گمانهزنىهايى در مواردى سست و واهى بپردازند و به طرح محلهايى كه اثبات آنها كارى بس مشكل است،روى آوردند.
افسانه جزيرۀ خضرا و مثلث برمودا و مانند آن،حكايتهايى است كه در تاريخ پر فراز و فرود اين اعتقاد سترگ رخ نموده است؛ولى همواره روشنگران اين عرصه،مردم را از فرو غلطيدن در كجراههها و بيراههها حفظ كردهاند.
البته پيش از آن نيز برخى مخالفان شيعه نسبت دادهاند كه شيعيان بر اين باورند كه حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف در دوران غيبت در سرداب سامرا زندگى مىكند.در اين جا مناسب است اشارهاى كوتاه بدان نماييم.
از گذشته بيشتر خانهها در مناطق گرمسير عراق سرداب(زيرزمين)داشت،تا ساكنان خانه،از شدت گرماى تابستان در امان باشند [١].خانه حضرت عسكرى عليه السّلام در سامرا نيز داراى سرداب بود.اين سرداب،محل زندگى و عبادت امام هادى،امام حسن عسكرى و حضرت بقيۀ اللّه عليهم السّلام بود و اغلب ديدارها با حضرت ولى عصر در عهد پدر در همين منزل و در همين سرداب انجام مىگرفت؛به همين سبب شيعيانى كه پس از رحلت امام حسن عسكرى عليه السّلام،براى زيارت قبر آن امام و پدر بزرگوارش وارد سامرا مىشدند،پس از زيارت قبر آن بزرگوار،در محل عبادت سه امام بزرگوار نماز مىخواندند و آنجا را زيارت مىكردند.
اما همانگونه كه اشاره شد،متأسفانه برخى دشمنان متعصب،با نسبت دادن تهمتهاى ناروا،خواستهاند از اين موضوع بهرهبردارىهاى نادرست كنند.آنان به شيعه تاخته و معتقدان به غيبت حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف را به استهزا گرفتهاند؛با اين كه مىدانند حتى يك نفر شيعه راستين را نخواهند يافت كه معتقد باشد حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف در سرداب پنهان شده يا در سرداب سكونت و اقامت گزيده است.
[١] .فخر الدين طريحى،مجمع البحرين،ج ١،ص ٤٦٧.