درسنامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ١٢٠ - ٣ وقوع ملاقات همراه با شناخت و عدم پذيرش ادعا
دربارۀ فرمايش سيّد مرتضى نكاتى قابل تأمل است:
الف.در بخش نخست گفتار خود فقط استبعاد عدم امكان ملاقات را رد كرده و اين، به معناى پذيرش ادعاى ملاقات نيست؛چرا كه اگر او-دست كم-ادعاى ملاقات را قبول داشت،به طور حتم بر آن تأكيد مىكرد.
ب.او در واپسين جمله كلام خويش(راهى نيست براى آگاهى به حال ديگران)به اشاره،ادعاى ملاقات را نيز رد كرده است.
٢.شيخ طوسى نيز منظور از استاد كيست؟آن مضمون را اينگونه بيان كرده است:
إنا أولا لانقطع على استتاره عن جميع أوليائه؛بل يجوز أن يظهر لأكثرهم و لا يعلم كل إنسان إلاّ حال نفسه؛ [١]
اولا ما با جزم و يقين نمىدانيم آن حضرت از ديدۀ همۀ دوستدارانش نهان و غايب است؛بلكه امكان دارد براى بيشتر آنان ظاهر شود و هر فرد،فقط از حالات خود خبر دارد.
اين بيان،ديدن آن حضرت را ممكن مىداند؛امّا دربارۀ ادعاى وقوع ملاقات،به نظر مىرسد،آن را منتفى مىداند.
٣.سيّد بن طاووس نيز خطاب به فرزند خود،در اينباره فرموده است:
و اذا كان غير ظاهر الآن لجميع شيعته فلا يمتنع أن يكون جماعة منهم يلقونه و ينتفعون بمقاله و فعاله و يكتمونه...؛ [٢]
اگر امام اكنون از جميع شيعيان غايب است؛ولى ممتنع نيست گروهى از آنان به ملاقات حضرت مشرف شده،از گفتار و كردار او استفاده كنند و از ديگران بپوشانند....
فرمايش سيّد بن طاووس مؤيد ديدگاه تكذيب ادعاى مشاهد است؛چه اين كه پوشاندن تشرّف هنگامى كه در مقياس كلّى باشد،به معناى ردّ تمام ادعاهايى است كه در دست است.
[١] .شيخ طوسى،كتاب الغيبة،ص ٩٩.
[٢] .سيّد بن طاوس،الطرائف،ص ١٨٥.