درسنامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ٧٨ - وفات نايب اول

از مهم‌ترين ويژگى‌هاى نخستين نايب حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف به موارد زير مى‌توان اشاره كرد:

١.مورد اطمينان سه امام معصوم عليهم السّلام و امين ايشان بود؛ [١]

٢.در اجراى مراسم ولادت حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف حضور چشمگيرى داشت؛ [٢]

٣.مراسم كفن و دفن امام عسكرى عليه السّلام را به عهده گرفت؛ [٣]

٤.به دستور امام عسكرى عليه السّلام پس از شهادت آن حضرت،عهده‌دار نيازهاى خانواده آن حضرت شد؛

٥.افزون بر آن كه از طرف امام عسكرى به نيابت حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف نصب شده بود، توسط خود حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف نيز به اين مقام گماشته شد؛

٦.نقش مهمى در رسوايى جعفر كذاب داشت؛

٧.پس از وفات وى،نامۀ تسليتى از طرف حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف صادر شد و در آن،از او تجليل فراوانى شد.

وى اندكى پيش از سپرى شدن عمر شريفش،به دستور حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف، فرزندش،محمد بن عثمان را نايب خاص پس از خود منصوب كرد.البته پيش از اين، فرزند عثمان بن سعيد از سوى امام عسكرى عليه السّلام فردى مورد اطمينان براى فرزندش حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف معرفى و معين شده بود. [٤]

وفات نايب اول

يكى از پژوهشگران معاصر دربارۀ مدت نيابت نايب نخست،چنين نگاشته است:

على‌رغم نقش تعيين كنندۀ عثمان بن سعيد در سازماندهى و تحكيم پايگاه شيعيان، بسيارى از ابعاد شخصيت و زندگانى او در دوران كودكى و جوانى و چگونگى رشد و نموّ او،از جمله تولد،وفات و مدت نمايندگى او در بستر تاريخ مبهم مانده است.