درسنامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ٢٤٨ - دوران غيبت امام عصر عليه السّلام

ناديده گرفتن اين حقّ الهى تشكيل مى‌شوند،غاصبانه و حكومت جور مى‌داند.در اين مبنا، عالمان شيعى اختلاف ديدگاهى ندارد؛زيرا قوام و هويت شيعه با اين اعتقاد گره خورده است.آنچه شايستۀ بحث و بررسى است،انديشۀ سياسى شيعه در عصر غيبت است.

دوران غيبت امام عصر عليه السّلام

انديشۀ سياسى شيعه در عصر غيبت،به لحاظ وضوح و روشنى و اتفاق كلمه،برابر و هم‌طراز با انديشۀ سياسى شيعه در عصر حضور امام معصوم نيست.هيچ عالم شيعى، هرگز در زمينه ولايت سياسى معصومان و امامت آنان ترديد نمى‌كند؛زيرا اين ترديد، به منزلۀ خروج از تشيّع است.امامت معصومان عليهم السّلام نه صرفا يك اتفاق‌نظر،بلكه جوهرۀ تشيّع است.پرسش آن است كه آيا چنين اتفاق نظرى در باب كيفيت ولايت سياسى در عصر غيبت امام معصوم عليه السّلام وجود دارد؟

واقعيت آن است كه چنين اتفاق نظرى از همۀ جهات وجود ندارد؛يعنى نمى‌توان يك قول مشخص و ثابت را به همۀ عالمان شيعى نسبت داد؛زيرا در برخى زواياى اين بحث،ميان آنان اختلاف‌نظرهايى وجود دارد. [١]

همان‌گونه كه پيش از اين گفته شد،ويژگى‌هايى،اين دوران را با قبل از آن متمايز ساخته است كه مهم‌ترين آن‌ها قطع ارتباط مردم با امام خويش است.در اين دوران است كه مسلمين از پيشوا و رهبرشان بريده،راهى به بهره‌بردارى از گفتار و كردار آن حضرت ندارند؛نماينده و سفير خاصى نيست و از آن حضرت پيامى شنيده نمى‌شود و نامه و سفارشى از سوى آن حضرت-آن‌گونه كه در دوران غيبت صغرا متداول بود-نمى‌بينند. [٢]

بنابراين،مى‌توان ديدگاه مدافعان"حكومت ولى فقيه"را در جايگاه اصلى مترقى مورد پذيرش دانست.