درسنامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ١٦٩ - ١ سستى ايمان
تلاشهاى پردامنهاى را آغاز كردند.ايشان از پراكندگى پيروان مكتب اهل بيت عليهم السّلام جلوگيرى كرده و رهبرى شيعيان را به دست گرفتند.
پيروان اهل بيت عليهم السّلام رفتهرفته،با اين روش خو گرفته و كارهاى خود را از راه «سفيران چهارگانه»انجام دادند.و اين خود جايگاه بلندى را براى اين سفيران رقم زد.
در اين ميان،افرادى سستايمان و كژانديش براى رسيدن به اهدافى چند،به دروغ مدعى نيابت امام غايب شدند.
در يك بررسى كوتاه مىتوان برخى سرچشمههاى اين ادعاهاى دروغين را در موارد زير خلاصه كرد:
١.سستى ايمان
يكى از عوامل مهم در چنين ادعاهاى نادرستى،سستى باورهاى دينى است؛چرا كه كسانى كه داراى قوت مناسب ايمان هستند،هرگز برابر خواست پيشواى معصوم-در پيروى از سفيران خود-به بيراهه نمىروند.بيشترين افرادى كه به دروغ چنين ادعايى كردند،از اين كاستى برخوردار بودند.
يكى از افرادى كه به دليل سستى ايمان،دست به ادعاهاى نادرست پرداخت، شلمغانى بود.
پس از اين،اشاره خواهد شد كه شلمغانى از ياران امام حسن عسكرى عليه السّلام و از دانشمندان،دبيران و محدثان زمان خود در بغداد بود.كتابهاى بسيارى داشت كه در آنها،انبوه سخنان اهل بيت عليهم السّلام به چشم مىخورد. [١]
هنگامى كه راه انحراف و ارتجاع را پيش گرفت و از نظر انديشه،عقيده و رفتار تغيير كرد،در روايات تغييراتى پديد مىآورد؛هرچه مىخواست بر آنها مىافزود و هر چه مىخواست كم مىكرد.نجاشى در رجال خود به اين انحراف اشاره كرده است. [٢]
[١] .رجال نجاشى،ج ٢،ص ٢٣٩.
[٢] .شيخ طوسى،الفهرست،ص ٣٠٥؛رجال نجاشى،ح ٢،ص ٢٩٤.