درسنامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ٧٣ - ٢ پنهان نبودن حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف از همگان
در اين درس بر آن هستيم تا درباره غيبت صغرا و نيابت خاص آن حضرت توضيح دهيم.
دوران غيبت صغرا كه برخى آغاز آن را از همان ابتداى ولادت [١]و برخى از شهادت امام حسن عسكرى [٢]عليه السّلام دانستهاند.در واقع نوعى آمادهسازى براى غيبت طولانى بود و غيبت طولانى هم مقدمۀ ظهور و حضور ظاهرى آن حضرت در جامعه انسانى است.
ويژگىهاى غيبت صغرا
غيبت صغرا،با ويژگىهاى خاص خود،دورانى لازم و ضرورى بود كه به حكمت خداوند،در تاريخ شيعه رقم خورد،تا جامعه شيعى را به كاملترين صورت ممكن مهياى فصلى تازه از زندگى خود كند.برخى از اين ويژگىهاى غيبت صغرا بدين قرار است:
١.محدود بودن به زمان معيّن
زمان غيبت صغرا محدود بود و از نگاه زمانى ٦٩ سال و چند ماه طول كشيد و به دليل كوتاه بودن مدت آن«غيبت صغرا»ناميده شد؛به خلاف غيبت كبرا كه غير از خدا كسى از مدت آن آگاهى ندارد.
٢.پنهان نبودن حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف از همگان
در دوران غيبت صغرا،امام از نگاهها پنهان بود؛ليكن اين غيبت،همگانى نبود؛بلكه كسانى مانند نواب خاص و برخى از وكلاى آن حضرت،مىتوانستند با آن حضرت در تماس باشند و پرسشها و نامههاى مردم را خدمت امام ببرند و پاسخ او را به مردم برسانند.
اما در غيبت كبرا،امام به طور كلّى از نگاهها پنهان است و راه نامهنگارى بسته است؛ يعنى بناى غيبت كبرا و اقتضاى آن،اين است كه حضرت ديده نشود.البته اين بدان معنا نيست كه امكان ندارد ديده شود؛بلكه ممكن است برخى افراد،حضرت را ببينند.
[١] .شيخ مفيد،الارشاد،ج ٢،ص ٣٤٠.
[٢] .شيخ طوسى،كتاب الغيبة،ص ١٥٩؛شيخ كلينى،كافى،ج ١،ص ٣٤١؛نعمانى،الغيبة،ص ١٤٩.