درسنامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ١٤٧ - ٢ دوران غيبت صغرا(٢٦٠-٣٢٩ ق)

همۀ آنچه ياد شد،مى‌تواند حضور مستمر حضرت را در دوران پدر اثبات كند؛اگر چه دور از ذهن نيست كه در اين مدت،آن حضرت با نظارت پدر به مسافرتى رفته و سپس نزد او بازگشته باشد.

٢.دوران غيبت صغرا(٢٦٠-٣٢٩ ق)

غيبت صغرا عبارت است از دوران پنهان‌زيستى كوتاه‌مدت حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف كه طبق نظر مشهور،با شهادت امام عسكرى عليه السّلام(٢٦٠ ق)آغاز شده و با رحلت چهارمين نايب خاص آن بزرگوار(٣٢٩ ق)به پايان رسيده است كه مجموعا قريب هفتاد سال مى‌شود.

محل زندگى آن حضرت در اين دوران،به روشنى مشخص نيست؛ولى از برخى روايات و قرائن به دست مى‌آيد حضرت كه اين مدت را به طور عمده در دو منطقه سپرى كرده است:يكى منطقه عراق و ديگرى مدينه منوره كه البته روايات متعددى بر اين مطلب دلالت دارد.

از امام صادق عليه السّلام در اين زمينه نقل شده است كه فرمود:

براى قائم عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف دو غيبت است:يكى كوتاه و ديگرى طولانى.در غيبت اول جز شيعيان مخصوص از جاى او خبر ندارند و در غيبت ديگر جز،دوستان مخصوصش از جاى او خبر ندارند. [١]

در دوران غيبت صغرا،از سفيران چهارگانه(نواب خاص)كسى نزديك‌تر به آن حضرت ذكر نشده است و ايشان هم تماما در عراق بوده و همواره با حضرت در ارتباط بوده‌اند.توقيعات فراوانى نيز از طرف حضرت به دست آن‌ها شرف صدور يافته است؛ بنابراين مى‌توان گفت دست‌كم بخشى از عمر آن حضرت در اين دوران در عراق سپرى شده است.

دسته‌اى ديگر از روايات به صورت مطلق(بدون در نظر گرفتن صغرا و كبرا بودن غيبت)زندگى حضرت را در دوران غيبت،در مدينه منوره ذكر كرده‌اند كه با توجه به