درسنامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ٢٧ - نخستين امام خردسال
صفوان بن يحيى گويد:«به امام رضا عليه السّلام عرض كردم:پيش از آن كه خدا ابو جعفر را به شما ببخشد،درباره جانشينتان از شما مىپرسيديم و شما مىفرموديد؛خدا به من پسرى عنايت مىكند.اكنون او را به شما عنايت كرد و چشم ما را روشن نمود.اگر خداى ناخواسته براى شما پيش آمدى كند،به كه بگرويم؟حضرت با دست اشاره به ابى جعفر فرمود كه در برابرش ايستاده بود،عرض كردم:قربانت گردم،اين پسر سهساله است:فرمود:
و ما يضرّه من ذلك فقد قام عيسى عليه السّلام بالحجّة و هو ابن ثلاث سنين؛
چه مانعى دارد عيسى سهساله[كمتر]بود كه به حجّت قيام كرد. [١]
اگرچه برخى در برابر اين اراده از خود واكنشهاى نامناسبى نشان دادند،امّا كم نبودند انسانهاى وارستهاى كه در برابر اين خواست الهى،در كمال تواضع سر فروتنى و پذيرش فرود آورده،با خشنودى كامل آن را پذيرفتند.
از جملۀ ايشان على بن جعفر بن محمد"عموى امام رضا عليه السّلام" بود كه در برابر امام جواد عليه السّلام در نهايت فروتنى بر پيروى از ايشان تأكيد مىنمود. [٢]
از اينجا بود كه پيروان خالص اهل بيت عليهم السّلام با اين باورمندى-كه مقام امامت امرى فراتر از محاسبات ظاهرى است-در امامت امام هادى عليه السّلام،با اطمينان بيشترى آن را پذيرفتند.چرا كه ايشان نيز در سنّ هشتسالگى به امامت رسيد. [٣]
از آنجايى كه شرايط حاكم بر امامت حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف اين روند را به گونهاى ديگر رقم زد،ترديدهاى شكنندهاى را در ذهن شيعه پديد آورده،كار امام حسن عسكرى عليه السّلام را مشكل ساخت.آن حضرت نه فقط در سن و سالى كمتر از ديگر امامان به امامت رسيد،بلكه به خاطر مصالحى ولادتش نيز پنهانى بود.و تا زمان امامت،جز اندكى،جمال دلآراى او را نديده بودند.
[١] .همان،ج ١،(باب الاشارة و النّص على ابى جعفر الثانى).
[٢] .شيخ كلينى،كافى،ج ٢،ص ٣٢٢،ح ١٢.
[٣] .ر.ك:شيخ مفيد،الارشاد،ج ٢،ص ٢٩٧.