درسنامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ١٥٤ - بررسى داستان جزيرۀ خضرا

به نظر مى‌رسد بين منابع موجود،نخستين اثرى كه به نقل داستان جزيرۀ خضراء پرداخته بحار الانوار [١]است.پس از آن،مرحوم محدث نورى در كتاب‌هاى خود [٢]در كنار نقل حكاياتى از اين دست،به نقل اين داستان و مانند آن مبادرت كرده است.

نخست لازم است به چكيده اين داستان كه به دو داستان برمى‌گردد اشاره كنيم.

علامه مجلسى در بحار الانوار در بابى با عنوان«نادر فى ذكر من رآه عليه السّلام فى الغيبة الكبرى قريبا من زماننا»-فقط به دليل اين كه مشتمل بر ديدار با آن حضرت و نيز رخدادهاى عجيب و غريب است-به نقل آن پرداخته،مى‌نويسد:«رساله‌اى يافتم مشهور به داستان جزيرۀ خضراء...و چون آن را در كتاب‌هاى روايى معتبرى نديدم،آن را در فصل جداگانه‌اى آوردم».

چكيدۀ رساله‌اى كه اين عالم بزرگوار يافته چنين است:

بسم اللّه الرحمن الرحيم...نوشته‌اى يافتم به خط شيخ فاضل عالم عامل «فضل بن يحيى بن على طيبى كوفى»كه متن آن چنين است:

...من در سال ٦٩٩ ق در كربلا از دو نفر،داستانى شنيدم.آن‌ها داستان را،از «زين الدين على بن فاضل مازندرانى»،نقل مى‌كردند.داستان مربوط به جزيرۀ خضرا در درياى سفيد بود.مشتاق شدم داستان را از خود على بن فاضل بشنوم؛به همين دليل به شهر حلّه رفتم و در خانۀ سيّد فخر الدين،با على بن فاضل ملاقات كردم و اصل داستان را پرسيدم.

او،داستان را در حضور عده‌اى از دانشمندان حله و نواحى آن چنين بازگو كرد:

سال‌ها در دمشق نزد شيخ عبد الرحيم حنفى و شيخ زين الدين على مغربى اندلسى دانش آموختم.روزى شيخ مغربى عزم سفر به مصر كرد.من و عده‌اى از شاگردان با او همراه شديم.به قاهره رسيديم.استاد مدتى در الازهر به