اصوليان شيعه از پذيرفتن انديشه اجماع و استدلال به آن در بسيارى از مباحث فقهى ابايى ندارند، و اين كه مؤسسان اين انديشه، اهل سنت هستند، مانع آن‌ها از استدلال به آن نمى‌شود؛ زيرا به اعتقاد شيعه، اگر چه اجماع دليل مستقلى شمرده نمى‌شود، ممكن است با تحقق شرايطى، كاشف از رأى معصوم باشد؛ همچنان كهـان شاء اللّهـضمن مباحث آينده روشن خواهد شد؛ به همين جهت گاهى علماى معاصر امامان (ع) به آن تمسك جسته و عمل كرده‌اند (٢٦)؛بلكه فضل بن شاذان در كتاب ايضاحش به حجّيت آن تصريح كرده است. (٢٧)

اخباريان شيعه (٢٨)به دليل اعتقادشان به اين كه اجماع از بدعت هايى است كه هيچ اساسى در شريعت ندارد و در نتيجه آغاز آن را غير مشروع دانسته‌اند، تمسك به آن را بر نتافته‌اند.

محدث بحرانى در اين زمينه گفتارى دارد كه خلاصه‌اش چنين است:

بدون ترديد، اين اجماع مستندى از كتاب و سنت ندارد و صرفاً در موافقت با ذوق عامّه ايجاد و ابداع شده است و گروهى از اصحاب ما هم مانند شمار ديگرى از اصول، در اين مسأله نيز از آن‌ها پيروى كرده‌اند. (٢٩)

به هر حال، اخباريان، كاشفيت اجماع از قول معصوم را هر چند تعداد اجماع كنندگان فراوان باشد، نپذيرفته‌اند و استدلالشان بر عدم حجّيت آن، نامه طولانى امام صادق (ع) به اصحاب خود است كه طى آن فرمود:

قد عهد إليهم رسول اللّه‌ (ص) قبل موته، فقالوا: نحن بعد ما قبض اللّه‌ عزّ وجلّ رسول اللّه‌ (ص) يسعنا أن نأخذ بما اجتمع عليه رأى الناس بعد قبض اللّه‌ رسوله(ص) و بعد عهده الذى عهده إلينا مخالفاً للّه‌ و لرسوله (ص) فما احد أجرأ

(٢٦) وحيد بهبهانى آن را در الرسائل الاصوليه، ص ٢٧١، به آن‌ها نسبت داده است.
(٢٧) الايضاح، ص٣٥، ٣٧، چاپ بعثت.
(٢٨) ر.ك: الفوائد المدنيه، ص٩٠ ـ ٩١؛ الحدائق الناضره، ج١، ص٣٥ ـ ٤٠.
(٢٩) ر.ك: الحدائق الناضره، ج١، ص٢٩.