تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٨٥ - شرح آيات

زيان اعراض از ذكر خدا منحصر به دنيا نيست كه انسان بصيرت خود را در آن از دست مى‌دهد، بلكه تا روز قيامت نيز ادامه دارد و پس از آن هم عذاب آتش را پيش روى خواهد داشت.

در عبارت «خالدين فيها» (در آن جاويدانند) ضمير به وزر برمى‌گردد زيرا گناه انسان در اينجا وسيله تعذيب او در آنجاست. عذابى كه همواره و بر دوام است. پناه مى‌برم به خدا.

[١٠٢] يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ روزى كه در صور دميده شود.» در آن روز راه گريزى نيست. چه بخواهد يا نخواهد بايد از گور خود بيرون آيد. هم چنان كه انسان به دنيا مى‌آيد و مى‌ميرد بدون اراده خويش، در قيامت هم بدون ميل و اراده خود به صحراى محشر كشيده مى‌شود.

وَ نَحْشُرُ الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ زُرْقاً مجرمان را در آن روز كبود چشم گرد مى‌آوريم.»/ ٢٢٨ كبودى چشمانشان از شدت خوف است. شايد هول و هراس قيامت سبب كبود شدن اجسادشان مى‌شود.

[١٠٣] يَتَخافَتُونَ بَيْنَهُمْ‌ آهسته با هم سخن مى‌گويند.» يعنى ياراى آن كه صدا بلند كنند ندارند. پس به يكديگر مى‌گويند

إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا عَشْراً كه ده روز بيش نيارميده‌ايد،» زيرا كوتاهى زندگى دنيا برايشان روشن شده، آنان مى‌پنداشتند كه دنيا سراى باقى است. در حالى كه اگر ميليونها سال هم تصور كنيد در برابر جاويدانى آخرت هيچ وزن و اعتبارى ندارد. حال چگونه است مدت زندگى چند ده سال آدميان در برابر ابديت آخرت.

[١٠٤] نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَقُولُونَ إِذْ يَقُولُ أَمْثَلُهُمْ طَرِيقَةً إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا يَوْماً ما به گفتار آنان آگاهتريم، آن گاه كه نيكو روشن‌ترين آنها مى‌گويد جز يك روز نيارميده‌ايد.» علم خدا بر همه چيز احاطه دارد. و بر هر زمانى محيط است. در برابر قانون‌