تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٨٤ - كيفر كافران

تباه شده حسرت خواهند خورد و مى‌گويند ما از او پيروى كرديم و بر عزت و سلطه او افزوديم به خيال آن كه مصلحت ما و مصلحت ملتمان و ارزش رسالتمان در خدمت كردن به اوست. ولى در مقابل آن جز بر خشم خدا نيفزوديم. اين حسرت و ندامت تنها در روز قيامت نيست در دنيا هم حال بر همين منوال است.

آن طاغيه‌اى/ ٩٧ كه او را به جاى اللَّه معبود خود ساخته‌اى و گوش به فرمان او نهاده‌اى و اوامر او را اطاعت مى‌كنى و مى‌پندارى عزت و پيروزى تو وابسته به وجود اوست زودا كه او پرستش تو را انكار كند و چتر حمايت خويش از سر تو بردارد زيرا او هم در فكر خويشتن است و هر جا كه مصالح او در خطر افتد به خلاف تو بر خواهد خاست ولى ممكن است جدال لفظى كنى و بگويى كه من او را نمى‌پرستم بلكه از او اطاعت مى‌كنم. ولى نه چنين است وقتى گوش به فرمان او نهاده‌اى و هر چه مى‌گويد به جاى مى‌آورى او را مى‌پرستى كه جوهر پرستش اطاعت كردن است. و در حديث شريف از ابو عبد اللَّه (ع) روايت شده در تفسير اين آيه كه «عبادت تنها سجود و ركوع نيست بلكه اطاعت از رجال را نيز شامل مى‌شود.

هر كس مخلوقى را در معصيت خالق اطاعت كند مثل اين است كه او را عبادت كرده است». [٧]

كيفر كافران‌

[٨٣] أَ لَمْ تَرَ أَنَّا أَرْسَلْنَا الشَّياطِينَ عَلَى الْكافِرِينَ تَؤُزُّهُمْ أَزًّا آيا نديده‌اى كه شياطين را به سوى كافران فرستاديم تا آنها را برانگيزند.» شيطانها كافران را به سوى عذاب مى‌رانند. آنجا كه هر چه هست بدبختى و شقاوت است. آرى شيطانها با كافران چنين مى‌كنند. ولى خدا به بندگانش ستم روا نمى‌دارد پس/ ٩٨ شيطانها را بر مؤمن مخلصى كه از آغاز به راه هدايت رفته برنمى‌گمارد. شيطان هر چه بخواهد به مؤمن زيان و آزار برساند نمى‌تواند. اما