[١٢٢] ثُمَّ اجْتَباهُ رَبُّهُ فَتابَ عَلَيْهِ وَ هَدى‌ سپس پروردگارش او را برگزيد و توبه‌اش را بپذيرفت و هدايتش كرد.» از اين آيه برمى‌آيد كه شقاوت و سعادت انسان به دست خود اوست و هر گاه كه در دام شيطان بيفتد و به نابودى نزديك گردد اگر به هوش آيد و توبه كند و از راه منحرف، خويشتن را به يك سو كشد به معراج فضيلت عروج خواهد كرد.

/ ٢٤٥ سخن آخر آن كه شيطان به اغواى بشر تا زمانى قادر است كه انسان به خود مغرور است و به خداى خود از شر ابليس و خدعه‌ها و دامهاى او پناه نمى‌برد.

آدم از آن رو در دام شيطان افتاد كه به خود اعتماد داشت ما نيز بايد به ابعاد خطر وجودى شيطان آگاه شويم و همواره از شر او به خدا پناه بريم.

من در اينجا تكرار مى‌كنم: به خداى توانا پناه مى‌بريم از شيطان گمراه كننده. در حديث آمده است كه ابو جعفر (ع) گفت

(خدا به آدم و حوا گفت به اين درختان نزديك نشويد يعنى از آنها مخوريد آدم و حوا هم گفتند: آرى، پروردگار ما نه به اين درختها نزديك مى‌شويم و نه از آنها مى‌خوريم ولى «انشاء اللَّه» نگفتند. خدا نيز در اين جا آنها را به حال خود رها كرد) [١٨]

/ ٢٤٦

[سوره طه (٢٠): آيات ١٢٣ تا ١٣٠]

قالَ اهْبِطا مِنْها جَمِيعاً بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدىً فَمَنِ اتَّبَعَ هُدايَ فَلا يَضِلُّ وَ لا يَشْقى‌ (١٢٣) وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكاً وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى‌ (١٢٤) قالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِي أَعْمى‌ وَ قَدْ كُنْتُ بَصِيراً (١٢٥) قالَ كَذلِكَ أَتَتْكَ آياتُنا فَنَسِيتَها وَ كَذلِكَ الْيَوْمَ تُنْسى‌ (١٢٦) وَ كَذلِكَ نَجْزِي مَنْ أَسْرَفَ وَ لَمْ يُؤْمِنْ بِآياتِ رَبِّهِ وَ لَعَذابُ الْآخِرَةِ أَشَدُّ وَ أَبْقى‌ (١٢٧)

أَ فَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ أَهْلَكْنا قَبْلَهُمْ مِنَ الْقُرُونِ يَمْشُونَ فِي مَساكِنِهِمْ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِأُولِي النُّهى‌ (١٢٨) وَ لَوْ لا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ لَكانَ لِزاماً وَ أَجَلٌ مُسَمًّى (١٢٩) فَاصْبِرْ عَلى‌ ما يَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ غُرُوبِها وَ مِنْ آناءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَ أَطْرافَ النَّهارِ لَعَلَّكَ تَرْضى‌ (١٣٠)

[١٨] - نور الثقلين ص ٤٠٢.