تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٦٣ - شرح آيات
حالتى است ميان مرگ و حيات و هم چنان به عذاب الهى معذب است.
در حديث آمده است كه اهل آتش نزد مالك جهنم مىآيند و مدت هفتاد سال در برابر او عجز و لابه مىكنند تا اندكى از عذابشان بكاهد و مالك به جزع و زارى آنها گوش نمىدهد. پس مىگويند كه ما زندگى نمىخواهيم و مالك باز هم پاسخ نمىدهد. سپس ندا مىآيد كه شما در اينجا خواهيد ماند و رهايى از آن نداريد. آنان مأيوس مىشوند و از مالك مىخواهند كه اجازه دهد به سبب غفلتى كه كردهاند گريه كنند. اجازه صادر مىشود و آنها مدت هزار سال به حال خود مىگريند.
[٧٥] حال مؤمنان درست بر عكس اين است.
وَ مَنْ يَأْتِهِ مُؤْمِناً قَدْ عَمِلَ الصَّالِحاتِ و آنان كه با ايمان نزد او آيند و كارهاى شايسته كنند.» يعنى تا زمان مرگ هم چنان اعمال شايسته مىكردهاند، پاداشى جز بهشت ندارند.
فَأُولئِكَ لَهُمُ الدَّرَجاتُ الْعُلى صاحب درجاتى بلند باشند.» هر عمل صالح در اين جهان سبب فرا رفتن درجتى است در آن جهان. و در حديث آمده است فاصله ميان درجهاى و درجه ديگر به قدر فاصله آسمان تا زمين است.
[٧٦] جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها بهشتهاى جاويدان كه در آن نهرها روان است و همواره در آنجا باشند.» خلود و جاويدانى عالىترين موهبت انسان است.
وَ ذلِكَ جَزاءُ مَنْ تَزَكَّى و اين است پاداش پاكان.»/ ١٩٩ بزرگترين و دشوارترين مسئوليت بشر در اين دنيا اين است كه خويشتن را تزكيه كند و آثار شرك را از خود دور سازد. و اين آثار عبارتند از بخل و تنبلى و انزجار و ترس از غير خدا. و كسى كه در اين دنيا خود را پاكيزه نسازد به نسبت رذايل و انحرافاتش در جهنم خواهد ماند. زيرا فقط پاكشدگان به بهشت مىروند.