تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٠١ - شرح آيات

جهالت بماند و در تنگناى زندگى گرفتار گردد. ولى در روز قيامت نابينا محشور گردد و چون از سبب آن پرسد جواب شنود كه «آيا تو آيات خدا را فراموش نكردى؟» آرى، امروز تو هم در زمره فراموش شدگان هستى.

اسراف كنندگان را كه به آيات خدا كافر مى‌شوند در دنيا عذاب شديد خواهد بود، همانگونه كه خدا نسلهاى پيشين را هلاك نموده است. عذاب آخرت از عذاب دنيا سخت‌تر و باقى‌تر خواهد بود.

خداى تعالى كفار را تا زمانى معين مهلت مى‌دهد و اگر اين مهلت نمى‌بود در حال آنان را به كفرشان بازخواست مى‌كرد.

شرح آيات

[١٢٣] قالَ اهْبِطا مِنْها جَمِيعاً بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ گفت همگى از آنجا پايين رويد، دشمنان يكديگر.» كسانى كه در بهشت بودند و فرمان شد كه از آنجا فرود آيند، آدم و زنش بودند در آيه نخست «اهبطا» به لفظ مثنى آورده و سپس كلمه «جميعا» را افزوده. شايد ابليس را هم به آنها منضم كرده و در ذيل آيه هم مى‌گويد دشمنان يكديگر، به صورت جمع، زيرا آدم در زمين با زنش هرگز اختلافى نداشت بلكه در جوى آرام مى‌زيستند، تا آن كه صاحب فرزندان شدند. بعضى فرزندان او به راه خير و صلاح رفتند و بعضى به سوى شر و فساد و از اين پس ميان فرزندانش اختلاف و دشمنى پديد آمد.

فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدىً فَمَنِ اتَّبَعَ هُدايَ فَلا يَضِلُّ وَ لا يَشْقى‌ اگر از جانب من شما را راهنمايى آمد، هر كس از آن راهنماى من متابعت كند نه گمراه مى‌شود و نه تيره بخت.»/ ٢٥٠ ضلالت انحراف است و بدبختى ثمره آن. پس كسى كه از فرمانهاى پروردگارش متابعت كند، اولا منحرف نمى‌شود ثانيا بدبخت نمى‌گردد، زيرا در طريق صحيح گام برمى‌دارد كه او را به اهدافش نزديك مى‌كند. نيز ممكن است كه‌