تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٤ - تهمت به مريم

قالُوا يا مَرْيَمُ لَقَدْ جِئْتِ شَيْئاً فَرِيًّا گفتند: اى مريم كارى قبيح كرده‌اى.

بعضى «فريا» را در آيه به معنى عظيم و عجيب گرفته‌اند./ ٣٦ از اينجا معلوم مى‌شود كه قوم او در آغاز او را متهم به زنا كارى نكردند ولى كم كم و غير مستقيم به او چنين تهمتى زدند.

[٢٨] يا أُخْتَ هارُونَ ما كانَ أَبُوكِ امْرَأَ سَوْءٍ وَ ما كانَتْ أُمُّكِ بَغِيًّا اى خواهر هارون نه پدرت مرد بدى بود و نه مادرت زنى بد كاره.

مريم را خواهر هارون خطاب كردند. در واقع مريم خواهر هارون نبود، بلكه از خاندانى شريف و پاكيزه بود كه هارون برادر موسى (ع) در رأس آن جاى داشت يعنى مريم از خاندان هارون بود و چون هارون به تقوى و پرهيزگارى معروف بود مريم را «اى خواهر هارون» خطاب كردند. در ميان عربها رسم است كه چون مردى را بخواهند به خاندانى نسبت دهند مى‌گويند «يا اخا فلان». اى برادر فلان.

قوم او گفتند كه ما پدرت را مى‌شناسيم مردى عارى از محاسن اخلاق نبود و مادرت هم بد كاره نبود. پس اين كودك از كجا آورده‌اى؟ از اين آيه مى‌توان به مسئله وراثت و تأثير آن در نسل آگاه شد. يعنى در خانواده‌اى كه مزاياى اخلاقى خانواده تو را داشته باشد چنين كارهاى زشت عجيب است.

[٢٩] فَأَشارَتْ إِلَيْهِ قالُوا كَيْفَ نُكَلِّمُ مَنْ كانَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا به فرزند اشارت كرد. گفتند: چگونه با كودكى كه در گهواره است سخن بگوييم.

به راستى سخن گفتن با كودك كه هنوز در گهواره آرميده كارى شگفت است. پنداشتند كه مريم آنان را مسخره مى‌كند ولى بى‌درنگ عيسى به سخن آمد و با زبانى فصيح و روشن سخن گفت: از بندگى‌اش در برابر خدا از وظيفه رسالت كه بر عهده دارد،/ ٣٧ از اخلاق و سيره خويش و از آنچه خود و پيروانش از آن بهره خواهند گرفت.