تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٠٨ - شرح آيات

است كه بار مسئوليت چنان نعمتها بر دوش آنها نباشد. بنا بر اين بهتر است كه چشم به نعمتى كه خدا به آنان عنايت كرده است ندوزى.

گاهى نيز نعمتهايى كه خدا به كسانى مى‌دهد براى افزون شدن گناهان آنهاست يا براى امتحان كردن و راندن آنهاست به سوى يك سرنوشت شوم و سياه.

/ ٢٥٨ بسيارى در اين امتحان سقوط مى‌كنند و مستحق عذاب مى‌شوند پس جاى آن نيست كه انسان به مال و دارايى ديگران حسد بورزد بلكه بايد به آنچه خود دارد قناعت كند و به جاى تحصيل مال از طرق ناشايست چون كلاه‌بردارى و دزدى دامن همت بر كمر زند و با كوشش شرافتمندانه و تلاش به آنچه مى‌خواهد برسد.

[١٣٢] همچشمى و رقابت در حطام دنيوى تنها ويژه مردان نيست بلكه بعضى را مى‌بينيم كه به قسمت خود از زندگى راضى هستند ولى زن و فرزند ايشان آنان را به افزون طلبى در دنيا وامى‌دارند و همواره در گوش آنان زمزمه مى‌كنند كه نمى‌بينى زن و فرزند فلان در چه نعمت و آسايشى هستند؟ چرا تو براى زن و فرزندت همانند او كوشش و تلاش نمى‌كنى؟ پس معنى مسئوليت مرد در برابر زن و فرزندش چه مى‌شود؟ آرى مرد بايد در خانواده خود صاحب اراده و تصميم باشد نه آن كه تحت تأثير القائات آنان قرار گيرد. براى اين كه آنان را از اين وسوسه‌هاى شيطانى بازدارد به نماز وادارشان كند.

وَ أْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلاةِ وَ اصْطَبِرْ عَلَيْها لا نَسْئَلُكَ رِزْقاً نَحْنُ نَرْزُقُكَ‌ كسان خود را به نماز فرمان ده و خود در آن كار پاى بيفشر. از تو روزى نمى‌خواهيم ما به تو روزى مى‌دهيم.» از اين آيه برمى‌آيد كه نماز تنها يك عبادت فردى نيست كه شخص آن را در برابر پروردگارش به جا مى‌آورد. بلكه نماز علاوه بر عبادت يك كار اجتماعى هم هست. اين معنى از دو كلمه «فرمان ده» و «پاى بيفشر» دانسته مى‌شود. كلمه نخستين دلالت بر ضرورت التزام جامعه به اين عبادت دارد در حالى كه كلمه دوم حكايت از آن دارد كه نماز يك عمل ساده نيست و همراه با مشقت‌ها و رنجهاست پس بايد در استمرار آن صبر و پافشارى به خرج داد.