تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢١٨ - زمينه كلى سوره

مى‌گويد كه خدا در شب و در روز نگهبان شماست. از او بترسيد و استهزاء مكنيد، زيرا اوست كه با شما سخن مى‌گويد نه ديگرى و خدايان شما نمى‌توانند عذاب را از شما باز دارند.

استمرار نعمتهاى خدا به انسان القاء مى‌كند كه در زندگى بشر انتقام و كيفرى نيست. خداى تعالى تذكر مى‌دهد كه نظر كردن در زمين كافى است كه به اين حقيقت آگاه شويم كه خدا بر هر چه اراده كند غالب است. (٤٤) كسى كه اهل لهو و بازيچه است از وحى الهى بهره‌مند نمى‌شود، همان گونه كه كر نمى‌تواند سخن كسى كه او را فرا مى‌خواند بشنود. (حتى در آن زمان هم كه عذاب خداوندى در راه باشد هشدار را نمى‌شنود تا عذاب آنها را در ميان گيرد.) (٤٥) هر گاه نشان كوچكى از عذاب خدا را بنگرند فورا به گناه خود اعتراف مى‌كنند پس چگونه از روز قيامت كه براى سنجش اعمال ترازوى عدل بر پا مى‌شود هم چنان در غفلت به سر مى‌برند؟ (٤٧) پيامبران براى هشدار به انسان و بيدار كردن ضمير او و برانگيختن عقلش آمده‌اند. خدا نيز آنان را يارى كرده است و كسانى را كه آنان را تكذيب مى‌كرده‌اند هلاك نموده است. آنان را و مؤمنان به آنان را از عذاب رهانيده و آوازه آنها بلند كرده. خداى تعالى داستان موسى و هارون و پيامبر اسلام محمد (ص) و ابراهيم و لوط و اسحاق و يعقوب و نوح و داود و سليمان و ايوب و اسماعيل و ادريس و ذا الكفل و ذو النون و زكريا و يحيى و مريم و پسرش عيسى براى ما بيان مى‌دارد و مقام و كرامت ايشان را در نزد پروردگارشان بر مى‌شمرد و تأكيد مى‌ورزد كه همه اينان پرتو يك نور بودند و اگر اختلافى هست از سوى مردم است. (٩٣)/ ٢٧٠ از اين قصه‌هاى تابناك برمى‌آيد كه هر كس كارى نيكو كند و مؤمن باشد سعى او باطل نگردد (٩٤) و اين جنبه ديگر مسئوليت است.

پس از آن كه نزديك بودن قيامت و نزديكى وعده خدا و ندامت كافران و سوختن بتان و بت پرستان به امر خدا در آتش سخن مى‌گويد، تأكيد مى‌كند كه‌