تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٩٣ - شفاعت باطل
آريا برخاسته است، چرا كه خدا آن را به گونهاى برتر آفريده است؛ حماقتى كه پس از انقلاب فرانسه انتشار يافت و مشتى از اشراف عهدهدار آن شدند و پارهاى از جامعهشناسان و مورّخان در آن فرو رفتند، آن هم با علم به اين كه آرياييها اصولا در هيچ دورهاى از تاريخ تمدّن را نيافريدند و نبوده مگر اين كه آنها دنبالههاى يونان باستان بودهاند كه تمدّن را در تاريخ ساختهاند و از ميان بيست و يك تمدن تنها يك تمدّن از آن ايشان است و بيست تاى باقى مانده اصولا غير اروپايى هستند و اروپاييها تنها از آن بهرهمند بردند، چنان كه از تمدّن اسلامى نيز بهره فراوان گرفتند.
[٩١/ ٩٢] أَنْ دَعَوْا لِلرَّحْمنِ وَلَداً* وَ ما يَنْبَغِي لِلرَّحْمنِ أَنْ يَتَّخِذَ وَلَداً زيرا براى خداى رحمان فرزندى قائل شدهاند* خداى رحمان را سزاوار نيست كه صاحب فرزندى باشد.» خداى رحمان كه رحمت او همه بندگانش را در برگرفته، ممكن نيست كه نژادى را بر نژاد ديگر برترى دهد. يا بگويد كه سفيد يا سياه يا اروپاييان و يا آسياييان غير از ديگران هستند. بلى، خداى تعالى رحمان است و رحمت او همه موجودات را شامل است.
اگر آفتاب فقط بر آسيا مىتافت يا فقط بر اروپا، يا مثلا باد ابرها را فقط به فلان سرزمين حمل مىكرد و باران تنها بر فلان قوم مىباريد يا همه معادن را ويژه يك ملت مىساخت يا براى يك نژاد علف از زمين مىرويانيد، چنين ادعاهايى را وجهى بود. ولى هنگامى كه نعمت و رحمت او شامل همه اقوام و ملل و همه سرزمينها مىشود، چگونه ممكن است قومى خود را بر قوم ديگر برتر شمارد. آرى برترى يك قوم تنها حاصل سعى و عمل آنهاست.
/ ١٠٩ [٩٣] إِنْ كُلُّ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ إِلَّا آتِي الرَّحْمنِ عَبْداً هيچ چيز در آسمانها و زمين نيست مگر آن كه به بندگى سوى خداى رحمان بيايند.
زيرا همه در عبوديت در برابر خداى رحمان مساوى هستند.
[٩٤] لَقَدْ أَحْصاهُمْ وَ عَدَّهُمْ عَدًّا او همه را حساب كرده و يك يك شمرده است.