تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٨١ - شرح آيات

يكتا برگزيند ولى بسا ممكن است كه مال و خواسته دنيوى معبود او گردد همچنين فرزند و ثروت حتى علم گاه به صورت معبودهايى در مى‌آيند.

به طور كلى نبايد انسان به خاطر چيزى غير از خدا- حال هر چه مى‌خواهد باشد- خود را ببازد و بنده و برده او گردد.

اگر تو فقط به خاطر علم نه براى سود رساندن به مردم به علم عشق بورزى يا هنر را فقط به خاطر نفس هنر نه براى جامعه محبوب و معشوق خود قرار دهى دچار خسران و حسرت بسيار خواهى شد. آرى علم بايد در محدوده ايمان قرار گيرد و هنر در محدوده سعادت خود و جامعه به كار رود و ثروت و دارايى هدفش عمران و آبادى باشد تا هم به دارنده خود سود رساند و هم به جامعه.

أَ فَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآياتِنا وَ قالَ لَأُوتَيَنَّ مالًا وَ وَلَداً آيا كسى را كه به آيات ما كافر شده بود ديدى كه مى‌گفت: البته به من مال و فرزند داده خواهد شد.» چنين كسى در مقابل كسى است كه اعمال صالح انجام مى‌دهد تا ذخيره آينده او باشد. او اگر در كارى سعى مى‌ورزد فقط و فقط براى اين است كه مالى اندوزد نه براى رضاى خدا يا براى رضاى دين خدا يا براى رفاه و سعادت جامعه.

قرآن مى‌فرمايد: آيا چنين كسى را ديدى؟ يعنى به او بنگر و در عاقبت كار چنين كسى تدبر كن. كار او كافر شدن است به آيات ما. انسانى كه براى به دست آوردن مال و فرزند تلاش مى‌كند ولى از حدود/ ٩٤ الهى و ارزشهاى الهى خارج نمى‌شود گناهى بر او نيست. اما كسى كه براى مال و فرزند به آيات خدا كافر مى‌شود بايد در انتظار عواقب شوم اعمال خود باشد. از آيه معلوم مى‌شود كه انسان در اعماق روحش احساس ضعف مى‌كند. و ذاتا خواهان آن است كه آن ضعف را به نيروى ايمان به خدا و آيات او جبران نمايد ولى شيطان او را از راه حق منحرف مى‌نمايد و اغوا مى‌كند كه به مال و فرزند چنگ در زند تا مال و فرزند او را بى‌نياز گردانند و ضعف ذاتى او را جبران كنند ولى اين خيالى محال است.

آيا آدمى مى‌داند كه او به زودى صاحب مال و فرزند خواهد شد كه آن گونه با تأكيد مى‌گويد كه «به من مال و فرزند داده خواهد شد».