الأشباه و النظائر في النحو
(١)
٣ ص
(٢)
٤ ص
(٣)
٦ ص
(٤)
٦ ص
(٥)
٦ ص
(٦)
٨ ص
(٧)
٨ ص
(٨)
٩ ص
(٩)
١٢ ص
(١٠)
١٣ ص
(١١)
١٥ ص
(١٢)
١٦ ص
(١٣)
١٦ ص
(١٤)
٢٠ ص
(١٥)
٢١ ص
(١٦)
٢١ ص
(١٧)
٢١ ص
(١٨)
٢٣ ص
(١٩)
٢٦ ص
(٢٠)
٣٠ ص
(٢١)
٣٤ ص
(٢٢)
٣٦ ص
(٢٣)
٣٧ ص
(٢٤)
٤١ ص
(٢٥)
٥٣ ص
(٢٦)
٥٤ ص
(٢٧)
٥٦ ص
(٢٨)
٥٩ ص
(٢٩)
٥٩ ص
(٣٠)
٦٢ ص
(٣١)
٦٢ ص
(٣٢)
٦٣ ص
(٣٣)
٦٥ ص
(٣٤)
٦٥ ص
(٣٥)
٧٢ ص
(٣٦)
٧٢ ص
(٣٧)
٧٢ ص
(٣٨)
٧٣ ص
(٣٩)
٧٧ ص
(٤٠)
٧٩ ص
(٤١)
٧٩ ص
(٤٢)
٧٩ ص
(٤٣)
٧٩ ص
(٤٤)
٧٩ ص
(٤٥)
٧٩ ص
(٤٦)
٨٢ ص
(٤٧)
٨٣ ص
(٤٨)
٨٤ ص
(٤٩)
٨٦ ص
(٥٠)
٨٨ ص
(٥١)
٨٩ ص
(٥٢)
٩٠ ص
(٥٣)
٩١ ص
(٥٤)
٩٢ ص
(٥٥)
٩٣ ص
(٥٦)
٩٤ ص
(٥٧)
٩٥ ص
(٥٨)
٩٦ ص
(٥٩)
٩٦ ص
(٦٠)
٩٦ ص
(٦١)
٩٨ ص
(٦٢)
٩٨ ص
(٦٣)
٩٨ ص
(٦٤)
٩٨ ص
(٦٥)
٩٩ ص
(٦٦)
٩٩ ص
(٦٧)
١٠٦ ص
(٦٨)
١٠٦ ص
(٦٩)
١٠٩ ص
(٧٠)
١١٠ ص
(٧١)
١١٠ ص
(٧٢)
١١٠ ص
(٧٣)
١١١ ص
(٧٤)
١١٢ ص
(٧٥)
١١٣ ص
(٧٦)
١٢٧ ص
(٧٧)
١٣٠ ص
(٧٨)
١٣٧ ص
(٧٩)
١٣٨ ص
(٨٠)
١٣٨ ص
(٨١)
١٣٨ ص
(٨٢)
١٣٩ ص
(٨٣)
١٤٠ ص
(٨٤)
١٤٢ ص
(٨٥)
١٤٢ ص
(٨٦)
١٤٥ ص
(٨٧)
١٤٦ ص
(٨٨)
١٤٨ ص
(٨٩)
١٤٩ ص
(٩٠)
١٥٠ ص
(٩١)
١٥١ ص
(٩٢)
١٥١ ص
(٩٣)
١٥٢ ص
(٩٤)
١٥٤ ص
(٩٥)
١٥٤ ص
(٩٦)
١٥٤ ص
(٩٧)
١٥٥ ص
(٩٨)
١٥٥ ص
(٩٩)
١٥٦ ص
(١٠٠)
١٦٠ ص
(١٠١)
١٦٠ ص
(١٠٢)
١٦٠ ص
(١٠٣)
١٦٣ ص
(١٠٤)
١٦٧ ص
(١٠٥)
١٦٩ ص
(١٠٦)
١٦٩ ص
(١٠٧)
١٧٠ ص
(١٠٨)
١٧٠ ص
(١٠٩)
١٧٢ ص
(١١٠)
١٧٧ ص
(١١١)
١٧٩ ص
(١١٢)
١٨٣ ص
(١١٣)
١٨٣ ص
(١١٤)
١٨٤ ص
(١١٥)
١٨٤ ص
(١١٦)
١٨٤ ص
(١١٧)
١٨٤ ص
(١١٨)
١٨٤ ص
(١١٩)
١٨٥ ص
(١٢٠)
١٨٥ ص
(١٢١)
١٨٦ ص
(١٢٢)
١٨٩ ص
(١٢٣)
١٨٩ ص
(١٢٤)
١٩٠ ص
(١٢٥)
١٩١ ص
(١٢٦)
١٩٣ ص
(١٢٧)
١٩٦ ص
(١٢٨)
١٩٩ ص
(١٢٩)
٢٠٢ ص
(١٣٠)
٢٠٤ ص
(١٣١)
٢٠٧ ص
(١٣٢)
٢١٢ ص
(١٣٣)
٢١٢ ص
(١٣٤)
٢١٦ ص
(١٣٥)
٢١٦ ص
(١٣٦)
٢١٦ ص
(١٣٧)
٢١٧ ص
(١٣٨)
٢١٧ ص
(١٣٩)
٢١٧ ص
(١٤٠)
٢١٨ ص
(١٤١)
٢١٩ ص
(١٤٢)
٢١٩ ص
(١٤٣)
٢٢٤ ص
(١٤٤)
٢٢٥ ص
(١٤٥)
٢٢٥ ص
(١٤٦)
٢٢٥ ص
(١٤٧)
٢٢٦ ص
(١٤٨)
٢٢٦ ص
(١٤٩)
٢٢٩ ص
(١٥٠)
٢٢٩ ص
(١٥١)
٢٣٤ ص
(١٥٢)
٢٣٤ ص
(١٥٣)
٢٣٦ ص
(١٥٤)
٢٣٦ ص
(١٥٥)
٢٣٦ ص
(١٥٦)
٢٣٧ ص
(١٥٧)
٢٣٨ ص
(١٥٨)
٢٣٨ ص
(١٥٩)
٢٣٨ ص
(١٦٠)
٢٣٩ ص
(١٦١)
٢٣٩ ص
(١٦٢)
٢٣٩ ص
(١٦٣)
٢٣٩ ص
(١٦٤)
٢٣٩ ص
(١٦٥)
٢٤١ ص
(١٦٦)
٢٤١ ص
(١٦٧)
٢٤١ ص
(١٦٨)
٢٤٢ ص
(١٦٩)
٢٤٣ ص
(١٧٠)
٢٤٣ ص
(١٧١)
٢٤٣ ص
(١٧٢)
٢٤٤ ص
(١٧٣)
٢٤٤ ص
(١٧٤)
٢٤٥ ص
(١٧٥)
٢٤٩ ص
(١٧٦)
٢٤٩ ص
(١٧٧)
٢٥٢ ص
(١٧٨)
٢٥٤ ص
(١٧٩)
٢٥٦ ص
(١٨٠)
٢٥٦ ص
(١٨١)
٢٦٠ ص
(١٨٢)
٢٦٢ ص
(١٨٣)
٢٦٦ ص
(١٨٤)
٢٧٠ ص
(١٨٥)
٢٧٤ ص
(١٨٦)
٢٧٤ ص
(١٨٧)
٢٧٥ ص
(١٨٨)
٢٧٥ ص
(١٨٩)
٢٧٨ ص
(١٩٠)
٢٧٨ ص
(١٩١)
٢٧٩ ص
(١٩٢)
٢٧٩ ص
(١٩٣)
٢٨٢ ص
(١٩٤)
٢٨٢ ص
(١٩٥)
٢٨٢ ص
(١٩٦)
٢٨٤ ص
(١٩٧)
٢٨٥ ص
(١٩٨)
٢٨٥ ص
(١٩٩)
٢٨٦ ص
(٢٠٠)
٢٨٧ ص
(٢٠١)
٢٨٧ ص
(٢٠٢)
٢٨٨ ص
(٢٠٣)
٢٨٨ ص
(٢٠٤)
٢٩٢ ص
(٢٠٥)
٢٩٢ ص
(٢٠٦)
٢٩٦ ص
(٢٠٧)
٢٩٦ ص
(٢٠٨)
٢٩٩ ص
(٢٠٩)
٣٠٠ ص
(٢١٠)
٣٠١ ص
(٢١١)
٣٠١ ص
(٢١٢)
٣٠٥ ص
(٢١٣)
٣٠٧ ص
(٢١٤)
٣٠٨ ص
(٢١٥)
٣٠٩ ص
(٢١٦)
٣٠٩ ص
(٢١٧)
٣١٠ ص
(٢١٨)
٣١٠ ص
(٢١٩)
٣١٠ ص
(٢٢٠)
٣١١ ص
(٢٢١)
٣١١ ص
(٢٢٢)
٣١٣ ص
(٢٢٣)
٣١٣ ص
(٢٢٤)
٣١٣ ص
(٢٢٥)
٣١٥ ص
(٢٢٦)
٣١٦ ص
(٢٢٧)
٣١٦ ص
(٢٢٨)
٣١٧ ص
(٢٢٩)
٣١٨ ص
(٢٣٠)
٣١٨ ص
(٢٣١)
٣١٨ ص
(٢٣٢)
٣٢٤ ص
(٢٣٣)
٣٢٦ ص
(٢٣٤)
٣٣٣ ص
(٢٣٥)
٣٣٤ ص
(٢٣٦)
٣٣٥ ص
(٢٣٧)
٣٣٥ ص
(٢٣٨)
٣٣٦ ص
(٢٣٩)
٣٣٦ ص
(٢٤٠)
٣٣٩ ص
(٢٤١)
٣٣٩ ص
(٢٤٢)
٣٤٠ ص
(٢٤٣)
٣٤٠ ص
(٢٤٤)
٣٤١ ص
(٢٤٥)
٣٤١ ص
(٢٤٦)
٣٤٥ ص
 
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص

الأشباه و النظائر في النحو - السيوطي، جلال الدين - الصفحة ٢٥٠

السادس: حرف الاستثناء و هو: (خلا، وعدا، و حاشا) إذا خفضن فإنهن لتنحية الفعل عما دخلن عليه، كما أن (إلا) كذلك، و ذلك عكس معنى التعدية الذي هو إيصال معنى الفعل إلى الاسم.

الثالث‌ [١]: يجب تعلقهما بمحذوف في ثمانية مواضع:

١- أن يقعا صفة نحو: أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ [البقرة: ١٩].

٢- أو حالا نحو: فَخَرَجَ عَلى‌ قَوْمِهِ فِي زِينَتِهِ‌ [القصص: ٧٩].

٣- أو صلة نحو: (وَ لَهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَنْ عِنْدَهُ لا يَسْتَكْبِرُونَ‌ [الأنبياء: ١٩].

٤- أو خبرا: نحو: زيد عندك أو في الدار.

٥- أو مثلا: نحو قولهم للمعرّس: (بالرفاء و البنين) بإضمار أعرست.

٦- أو يرفعا الاسم الظاهر نحو: أَ فِي اللَّهِ شَكٌ‌ [إبراهيم: ١٠] أعندك زيد.

٧- أو يكون المتعلق محذوفا على شريطة التفسير نحو: أيوم الجمعة صمت.

٨- الثامن: القسم بغير الباء نحو: وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشى‌ [الليل: ١]، وَ تَاللَّهِ لَأَكِيدَنَّ أَصْنامَكُمْ‌ [الأنبياء: ٥٧].

الرابع‌ [٢]: هل المتعلق الواجب الحذف فعل أو وصف؟ لا خلاف في تعيين الفعل في بابي القسم و الصلة، لأن القسم و الصلة لا يكونان إلا جملتين. و اختلف في الخبر و الصفة و الحال فمن قدر الفعل- و هم الأكثرون- فلأنه الأصل في العمل، و من قدر الوصف فلأن الأصل في الثلاثة الإفراد، و أما في الاشتغال فيقدر بحسب المفسر، فيقدر الفعل في نحو: أيوم الجمعة يعتكف فيه، الوصف في: أيوم الجمعة أنت معتكف فيه.

و قال ابن النحاس في (التعليقة): إذا وقع الظرف و المجرور خبرين فلا بدّ لهما من عامل و اختلف النحاة في تقدير العامل ما هو؟ فذهب بعضهم إلى أن العامل المقدر فعل تقديره استقرّ أو كان أو وجد أو ثبت.

قالوا: لأن بنا حاجة إلى تقدير عامل، و تقدير ما هو أصل في العمل- و هو الفعل- أولى من تقدير ما ليس بأصل.


[١] انظر مغني اللبيب (٢/ ٤٩٦).

[٢] انظر مغني اللبيب (٢/ ٤٩٨).