خودشان را دارند و به مشیت الهی ارتباط ندارد ، خدا فقط خالق عالم بود ، مثل بنا که خانه‌ای را ساخت یا ساعت ساز که ساعتی را می‌سازد ، بعد که‌ ساعت را ساخت ( آیا ) گردش ساعت به اختیار ساعت ساز است که اراده‌ کند بگردد اراده نکند نه ؟ خیر ، بعد که ساخت ، ساعت ساز بخواهد آن کار می‌کند نخواهد هم کار می‌کند ، اگر ساعت ساز آنجا باشد تو سرش بزند بگوید ای ساعت کار نکن ، ساعت دیگر به حرف او گوش نمی‌دهد ، کار خودش را می‌کند ( و می‌گوید ) تو نقشت فقط ساختن بود و بس ، ساختی ، دیگر کار تو تمام شد . این عقیده هم غلط است . اعتقاد به امر بین امرین در نظام تکوین این است که نظام علل و معلولات‌ و اسباب و مسببات ، نظام حقیقی و واقعی است نه ظاهری و دروغ . واقعا دوا اثر دارد ، واقعا میکروب اثر می‌بخشد ، واقعا برق اثر دارد ، واقعا مغناطیس کشش دارد ، اصلا مال این است ، این قوه در خود این است . این‌ نظام ، نظام قطعی و واقعی است نه نظام ظاهری و خیالی که ما خیال می‌کنیم‌ اثر مال اینهاست . واقعا اثر مال اینهاست اما اینها در اثر داشتن‌ استقلال ندارند ، یعنی عالم به همه نظامش الان متکی به مشیت الهی است ، یعنی این مشیت الهی است که به این عالم نظام و اثر داده است . " استقلال ندارد " معنایش این است . اینجور نیست که چه خدا بخواهد و چه‌ نخواهد اثر دارد . اگر خدا بخواهد نباشد ، دیگر نیست ، اگر خدا بخواهد اثر نداشته باشد دیگر اثر ندارد . در داستانهایی نظیر داستان ابراهیم علیه‌السلام اثر تعلیمی و تربیتی‌ خوارق عادات که به وسیله پیغمبران بروز می‌کند تنها این نیست که دلیلی‌ بر اثبات نبوت باشد ، ضمنا دلیلی بر توحید هم هست ، یعنی خدا به آتش‌ اثر داده ، راست است ، آتش می‌سوزاند ، اما برای اینکه ما بفهمیم مطلب‌ از این قرار نیست که خدا چه بخواهد چه نخواهد آتش