عمل نیامده . این ، تفضل الهی است . در کار خیر ، نیت به مرحله عمل هم‌ که نیاید ، فضل الهی برای او ثواب و اجر می‌نویسد [١] .
حال ، اینها حق را دشمن می‌دارند . خود این ، بیماری خیلی بدی است .
بدتر از این ، این است که بر اساس این دشمنی و مکروه شمردن حق و حقیقت‌ تأسیسات عملی و کارهایی هم کرده باشند ، یعنی فعالیتهایی بر همین اساس‌ انجام بگیرد. قرآن بعد از اینکه می‌فرماید: "« و لکن اکثرکم للحق کارهون‌ " بیشترین شما حق را مکروه می‌شمارید ، می‌فرماید : " « ام ابرموا امرا فانا مبرمون »" مسأله تنها کراهت داشتن و تنفر داشتن از حق نیست ، بالاتر، اینها ابرامها کردند. ابتدا لغت " ابرام " را توضیح بدهم ، بعد عرض بکنم که مقصود چیست ، آن طور که مفسرین گفته‌اند . " ابرام " نقطه‌ مقابل " نقض " است . الان هم در فارسی می‌گوییم " نقض و ابرام " .
وقتی که چیزهایی مثل پنبه و پشم را با ریسیدن محکم می‌کنند این را می‌گویند " ابرام " ، یعنی وقتی ماده شل پهن از همدیگر جدا را تاب دادند و به‌ یکدیگر پیچیدند و در نتیجه این رشته‌های نازک پنبه یا پشم یا موی به‌ صورت یک نخ محکم درآمد ، این ( عمل ) را می‌گویند " ابرام " . پس در لغت " ابرام " دو مفهوم گنجانیده شده است که یکی معلول دیگری است : یکی اینکه آن رشته‌های نازک را به هم پیچیدند ، دوم اینکه در اثر این‌ پیچیده شدن به هم یک شی‌ء محکم به

[١] یکی از حضار : " لها ما کسبت و علیها ما اکتسبت »" . استاد: درست است: " لها ما کسبت و علیها ما اکتسبت »". "له" را در کارهای خیر و نفع می‌گویند، "علیه" را در کارهای ضرر.در کار "له‌ " " کسب " گفته، آنچه کسب بکند ولو اینکه از روی قصد هم نباشد ، ولی‌ در کار شر آن وقتی علیه او نوشته می‌شود که آن کار را (انجام داده باشد) . البته آن ، مسأله دیگری است ولی هر دو یک ریشه دارد که انسان از روی‌ قصد و توجه و آگاهی کامل آن را انجام داده باشد .