آشنایی با قرآن 5 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٣
و لهذا همیشه تعبیرات دنیایی از رساندن آن معانی اخروی ناقص است .
امیرالمؤمنین میفرماید : « " و کل شیء من الدنیا سماعه اعظم من عیانه و
کل شیء من الاخرش عیانه اعظم من سماعه " » [١] دنیا هر چه که آدم
میشنود ، وقتی میبیند ، میبیند شنیدهاش بزرگتر بوده از آنچه دیده ،
آخرت بر عکس است ، هر چه انسان بشنود ، وقتی که ببیند میبیند آنچه که
میبیند خیلی بیشتر است از آنچه که شنیده ، یعنی با الفاظ دنیا نمیشود (
آخرت را ) بیان کرد . قرآن هم روی همین جهت ، اول میگوید : " « یطاف
علیهم بصحاف من ذهب و اکواب » " دور گردانده میشود ظروفی زرین و
جامهایی از نوشیدنیها . ما با این تعبیرات آشنا هستیم ، ولی برای اینکه
کسی خیال نکند که نظیر همینهایی است که ما در مجالس خودمان داریم ، بعد
میگوید : " « و فیها ما تشتهیه الانفس و تلذ الاعین »" اشاره به اینکه
الفاظ برای افاده آن معنا کوتاه است ، همین قدر بدانید که آنچه که نفوس
مایل باشند و آنچه که چشم از آن لذت میبرد ( در بهشت هست ) ، دو تعبیر
است : مشتهیات نفوس ، شهوات نفوس را میگوید ، " « ما تلذ الاعین
" چیزی که چشم از آن لذت میبرد ، موضوع " زیبایی " است . زیبایی ،
خودش یک امر روحی و معنوی است ، زیبایی دیگر امر جسمی نیست . آنچه که
چشمها از آن لذت و بهجت میبرند . دیگر نمیگوییم چی ، آنچه که چشم لذت
و بهجت میبرد . بعضی مفسرین گفتهاند " عین " در اینجا اعم است از عین
رأس و عین قلب . آنچه که بینش انسان و دیدن انسان از آن لذت میبرد ،
که در یک آیه دیگر در سوره " الم سجده " خواندیم : " « فلا تعلم نفس
ما اخفی لهم من قرش اعین »" [٢] کسی نمیداند، هیچ نفسی نمیداند که چه
[١] نهج البلاغه صبحی الصالح ، خطبه . ١١٤ [٢] سجده / . ١٧